Kioo cha Maisha. Kuogelea katika Supu ya Utamaduni

Shukrani

Nina shukrani za dhati kwa watu wengi na roho waliyonisaidia na kuniongoza katika mchakato wa kuandika tasnifu yangu. Pia ningependa kutambua na kushukuru mtetemo na taarifa zote zisizoonekana ambazo nimehisi karibu nami.

Kwanza kabisa ningependa kuwashukuru timu yangu ya mwongozo: Max Schupbach ambaye ana misheni nyingi mikononi mwake, alikubali kuwa sehemu ya timu yangu ya mwongozo; Ruth Weyermann, msimamizi wangu mpendwa, mpole na mwenye wema, aliyesoma na kuhariri tasnifu yangu kwa uvumilivu na utulivu; na Magdalena Schatzmann, kocha wangu anayeniunga mkono katika kila ninachomuomba na kwa kila njia iwezekanavyo. Asante sana.

Ninamshukuru Ellen Schupbach kwa kunisaidia katika mafunzo yangu yote na DDI. Ningependa kumshukuru Lynn, Chalobon Chatchaiwong, aliyenialika mimi na wanafunzi wa DDI wa Thai kusoma kitabu cha Mindell, Kuota Ndoto Ukiwa Uko Makini: Mbinu za Kuota Ndoto Makini kwa Masaa 24, pamoja, kwa sababu ilinichochea kufanya tasnifu hii. Ninajisikia shukrani na kuthamini sana kwa Pracha Hutanuwatr aliyefariki. Alileta Process Work kufundisha nchini Thailand, na aliwapa watu wa Thai fursa ya kujifunza kwa njia mbalimbali.

Mwisho ningependa kuwashukuru familia yangu inayoniunga mkono kwa kila njia.

Asili ya tasnifu.

Nilipoanza kusoma diploma na DDI, ilibidi niunde timu yangu ya waongozaji, Ruth, Magdalena, na Pracha kutoka Thailand. Pracha alileta kazi ya mchakato katika jamii ya Thailand kwa zaidi ya miaka 10. Alikuwa mtawa kwa zaidi ya miaka 10 alipokuwa kijana. Lakini alifariki mwezi Mei 2023, kisha nikamwalika Max Schupbach awe katika timu yangu ya waongozaji. Nilizungumza na Ruth na Magdalena mara nyingi kuhusu mada ya tasnifu yangu. Tulikubaliana kwamba dalili za mwili ni suala la kuvutia sana kwangu. Kwa sababu nilipokuwa nikisoma ngazi ya cheti, nilifanya kocha na Magdalena na sehemu nyingi za mafunzo yangu zilikuwa kuhusu dalili za mwili wangu, pumu. Lakini niligundua kwamba nilipoanza kujifunza ngazi ya diploma, pumu yangu haikunisumbua tena. Kwa sababu ilikuwa tayari imeshughulikiwa wakati wa ngazi ya cheti, hivyo ilinibidi nitafute mada mpya kwa ajili ya tasnifu yangu. Siku moja mwishoni mwa mazungumzo yangu na Ruth, aliniongelea kuhusu Ubuddha-kutokuwa na uhakika. Niligundua kwamba wakati wa mazungumzo haya mafupi, nilihisi kuwa macho na mchangamfu sana. Hapo ndipo nilipopata mada ya tasnifu yangu, kuhusu Ubuddha.

Kwa kuwa nilizaliwa na nikakua katika nchi ya Ubuddha, nimekutana na watawa tangu nilipokuwa mtoto. Nakumbuka kwamba kila nilipokutana na mtawa, mara moja nilimpatia heshima. Nilianza kujifunza taratibu za Ubuddha nilipokuwa na umri wa miaka kumi; nilijifunza katika Shule ya Jumapili ya Kibudha. Lakini ilibidi nijiuzulu mwaka uliofuata kwa sababu rafiki yangu mmoja alifungua kitabu chake cha mihadhara wakati wa mitihani ili awe mwanafunzi bora darasani. Nilihuzunika sana. Kwa sababu nilitarajia kwamba kila mtu anayekuja hekaluni au kujifunza Ubuddha, anapaswa kuwa mtu anayetaka kuwa mwema na asiyefanya mambo mabaya. Lakini nilirejea kujifunza katika Shule ya Jumapili ya Kibudha nilipokuwa shule ya upili. Wakati huo, niligundua kwamba si kila mtu anayekuja hekaluni ni mtu mwema kama nilivyotarajia. Walikuja kwa mtawa au hekaluni wakiwa na tamaa zao kubwa za kibinadamu. Hivyo nilihuzunika tena. Niliamua kwamba sitakwenda kwa mtawa au kwenye hekalu kukutana na watu wa aina hii. Lakini bado mimi ni Mbudha, ingawa siendi hekaluni. Wakati mwingine humpa mtawa chakula asubuhi, lakini siendi hekaluni kumpa mtawa chakula isipokuwa kwa matukio maalum, hasa mazishi. Miaka 2 baada ya mama yangu kufariki, nimekuwa nikimpa mtawa chakula kila asubuhi. Ingawa siendi hekaluni, nadhani mimi ni Mbudha mwema. Kwa sababu ninaheshimu na kufuata kiini cha mafundisho muhimu ya Buddha: “fanya mambo mema, usifanye mambo mabaya, na safisha akili yangu”.

Kusoma katika tasnifu hii kunanipa changamoto kubwa, kwa sababu maarifa yangu kuhusu Ubuddha ni ya jumla katika utamaduni wa Ubuddha wa Theravada. Kutokana na uzoefu wangu wa zamani, maarifa ya kina ya Ubuddha si kwa watu wa kawaida, bali ni kwa watawa pekee. Ikiwa mtu wa kawaida anaweza kujifunza kwa kina Ubuddha, anapaswa kuwa mtu mwema anayefuata kwa ukali kanuni za dini. Mimi si mtu wa aina hiyo. Ingawa nafikiri mimi ni mtu mwema, siishi kwa misingi ya dini kwa ukali kama mfano wangu wa mtu mwema. Sasa inanibidi nijifunze kwa kina mafundisho ya Buddha mwenyewe. Wakati mwingine huwa vigumu kwangu kufasiri kwa sababu kuna nakala nyingi sana za waandishi. Kwa hiyo nitaandika tasnifu hii kulingana na uelewa wangu wa mafundisho ya Buddha.

Kutoka kusoma mojawapo ya vitabu vya Mindell, Kuota Ndoto Ukiwa Uko Makini: Mbinu za Kuota Ndoto Makini kwa Masaa 24, Niligundua kwamba baadhi ya sehemu za nadharia za kazi za mchakato zinafanana na kanuni za Ubuddha. Hii inanifanya nijisikie nina hamu na msisimko wa kusoma tasnifu hii.

Faida kwa wasomaji.

Kutoka kwa tasnifu yangu, Kioo cha Maisha. Kuogelea katika Supu ya Utamaduni, Wapendwa wasomaji wangu watafahamu Ubuddha kupitia uzoefu wangu wa Theravada. Hii ni tofauti na kazi ya awali ya mchakato au nadharia ya demokrasia ya kina kuhusu Ubuddha, kwa sababu hakuna anayeandika kuhusu Ubuddha wa Theravada.

Nilizaliwa na nikakua nchini Thailand, ambayo ni nchi ya Ubuddha wa Theravada yenye imani mbalimbali. Kwa hivyo maarifa na uzoefu wangu siyo ya Theravada halisi, lakini natumai angalau ni asilimia 80% ya uzoefu wa Theravada. Mwishowe natumai utapata msukumo kutoka kwa tasnifu yangu.

“Wakati mabadiliko ya ndani yanapotokea, hatuwezi kurudi tena kuwa mtu yule yule.”

Kutoka kwenye kitabu, “Kusanya na Kuunda Utambulisho: Pracha Hutanuwatr. Mtaalamu wa fikra mwanamgambo anayejitahidi kuunda mtazamo mpya.”

Kumbukumbu ya kifo cha Pracha Hutanuwatr aliyeleta Process Work katika Jamii ya Thai.

Utangulizi wa Kazi ya Mchakato.

Process Work au saikolojia inayolenga mchakato, ni nadharia ya saikolojia ya kina na seti ya mbinu zilizotengenezwa na Arnold Mindell, na zinazohusishwa na saikolojia ya transpersonal, saikolojia ya somatik, na saikolojia ya baada ya Jung iliyoathiriwa na Utao, ushaman, na fizikia ya kwanta. Pia ni mazoezi ya ufahamu ya tamaduni mbalimbali, ngazi nyingi kwa watu binafsi, mahusiano, na mashirika katika hali zote za ufahamu. Arnold Mindell alisomea fizikia ya vitendo katika Taasisi ya Teknolojia ya Massachusetts, na katika ETH Zurich, Uswisi. Alipata mafunzo kama mchambuzi wa Jung katika Taasisi ya Jung, na hatimaye alipata Shahada ya Uzamivu (Ph.D.) katika saikolojia kutoka Taasisi ya Union. Alibuni nadharia hii alipokuwa akifanya kazi katika Taasisi ya Jung huko Zurich katika miaka ya 1970 na 80.

Mwanzoni, ilitengenezwa kwa dhana ya “mwilidoto” iliyopanua uchambuzi wa ndoto ili kujumuisha kazi na dalili za mwili za watu na uzoefu wao wa kimwili. Nadharia ya kazi ya mchakato inazingatia wazo la “mchakato”: muundo wenye maana na uliounganishwa kwa muda unaoweza kuonekana na kufuatiliwa kupitia ishara zisizokusudiwa (k.m. mawasiliano yasiyo ya maneno, dalili za mwili, ndoto, ajali, migogoro).¹. Inadaiwa kuwa kuwa na ufahamu kamili wa “mchakato wa ndoto” kunaweza kusaidia kushughulikia matatizo ikiwemo msongo wa akili na mwili, matatizo ya mahusiano na masuala ya kijamii.

Pia inaelezewa kama mbinu ya kiunganishi na ya kizima kuelewa tabia za binadamu, kutoka kwa dhana za utambulisho uliokubaliwa na ule uliotupwa. Zaidi ya hayo, inajulikana kwa kupanua uchambuzi wa ndoto hadi uzoefu wa mwili na kwa kutumia saikolojia katika masuala ya dunia ikiwemo tofauti za kiuchumi na kijamii, masuala ya utofauti, migogoro ya kijamii na uongozi.

Zaidi ya hayo, Mindell na wenzake pia walibuni dhana za “demokrasia ya kina” na “kazi ya dunia” kwa ajili ya kushughulikia masuala ya vikundi. Kazi ya dunia inajumuisha nadharia na mbinu za kushughulikia migogoro, uongozi, na masuala ya kijamii.

Dhana ya “demokrasia ya kina” inahusu “imani” katika umuhimu wa asili wa sehemu zote za nafsi zetu na mitazamo yote katika ulimwengu unaotuzunguka. Inalenga kupanua wazo la demokrasia ili kujumuisha si tu mitazamo ya kiakili na ya kimantiki, bali pia uzoefu wa kihisia na hisia za ndani. Ufahamu wa “demokrasia ya kina” unakaribisha sauti za ndani na unatumia utofauti na mivutano iliyopo kufikia uzoefu binafsi, maono ya kina na matokeo dhahiri ya washiriki.¹ Ni hisia isiyo na wakati ya huruma iliyoshirikiwa kwa viumbe wote hai. Ni hisia ya thamani na umuhimu wa ujumla, ikijumuisha hasa uhalisia wetu binafsi. Watu wenye demokrasia ya kina wanathamini kila kiungo mwilini mwao pamoja na hisia zao za ndani, mahitaji, matakwa, mawazo na ndoto.²

Wakati worldwork ni dhana kuhusu mbinu za kikundi za kukuza ufahamu wa masuala ya kijamii kama ubaguzi wa rangi, na imetumika kushughulikia mshtuko wa baada ya mzozo. Pia imeelezwa kama jaribio la kutumia tiba ya kisaikolojia katika uwanja wa mzozo wa kisiasa bila kupendelea tiba juu ya siasa. Kwa sababu inachukua changamoto ya kuunga mkono pande zote za mzozo huku ikikabiliana na siasa halisi za ukosefu wa usawa.¹

Kutokana na uzoefu wangu, ningependa kusisitiza ngazi tatu za uzoefu na dhana za binadamu ambazo ni: Uhalisia wa Makubaliano, Nchi ya Ndoto, na Kiini.

Uhalisia wa Makubaliano ni kiwango cha uhalisia wa kila siku, yaani, ukweli na takwimu za watu, ikiwa ni pamoja na matukio, matatizo, masuala, mazingira yanayohusiana na maendeleo ya watu binafsi, wapenzi, vikundi, biashara na jiji, ambayo yanaweza kupimika na ni vipengele vya uhalisia vinavyoshirikiwa na ni ‘halisi’.

Kazi katika ngazi ya Uhalisia wa Makubaliano ni kutambua kile kinachochukuliwa kuwa halisi na mtu fulani au kundi fulani.³

Dreamland, uzoefu katika ngazi hii ni uzoefu unaofanana na ndoto na mawazo, kwa mfano hisia binafsi au ukweli usiozungumziwa ambao tunaweza kuzungumzia lakini hatuwezi kuuthibitisha kwa mtu mwingine. Uhalisia wa Makubaliano na Dreamland vyote ni vya dualisti.

Kazi ya ngazi ya Dreamland ni kuchunguza ndoto, hisia za kina, ukweli usiozungumziwa, ishara zisizokusudiwa za mwili, mizimu au maumbo yasiyowakilishwa na majukumu ya mizimu katika hadithi na ngano za watu binafsi na mashirika. Historia, maono, na matukio yanayopitishwa kutoka kizazi hadi kizazi pia ni muhimu.

Kiini, katika kiwango hiki ni uzoefu nyembamba kabisa unaotokea kabla ya udhihirisho wowote katika ulimwengu wa kimwili. Uzoefu wa kina zaidi tunaopata ni katika usingizi wa kina na kabla ya ndoto, ikiwa ni pamoja na kujitenga.³ Mwelekeo wa kina usio wa uwili ambao unaweza kuhisiwa kwa hisia ukitusukuma. Unaonekana kama mwelekeo usio na mshiko, kama ndoto, ambao bado haujaelezwa kwa urahisi kwa maneno. Eneo hili la maisha wakati mwingine linaweza kuhisiwa kama hali nyepesi inayozunguka watu, matukio na maeneo ya sayari yetu ya dunia. Kiwango cha kiini kina hali zisizo za eneo maalum, zinazofanana na quantum, zenye kuchanganyikana na mwingiliano, na uzoefu kama wa kosmolojia, anga-muda au mvuto. Kwa mfano, dhana ya Waaboriginal wa Australia ya “Ndoto” iko nyuma na huzaa ulimwengu wa kimwili. Katika Utaoisimu, tunapata dhana ya “Tao isiyoweza kusemwa”, ambayo ni mama wa vitu vyote. Tamaduni nyingine za kiroho zinaweza kuitaja kama “umoja”, roho, au hisia ya ukamilifu. Kiwango hiki hakina mgawanyiko.

Kazi ya kiwango cha kiini ni kutambua uzoefu wa kabla ya hisia unaojitokeza baadaye kama picha na mawazo. Tambua hali ya kundi au uhusiano. Chunguza dhana za uwanja au mfumo katika utamaduni wako na wa wengine, ikiwa ni pamoja na miungu, miungu wa kike na roho ambazo watu wamekuwa wakiwaamini daima.³

Kuhusu maelezo zaidi ya dhana na maneno muhimu mengi ya kazi ya mchakato, nadhani wasomaji wote wanaweza kutafuta na kujifunza kutoka kwa vitabu vya Mindell mlivyovisoma, au kutoka kwa tovuti: www.iapop.com, www.aamindell.net, www.processwork.edu, na www.deepdemocracyinstitute.org.

Utangulizi wa Ubuddha.

Ubuddha ni dini isiyoamini katika Mungu, iliyozaliwa India. Ina umri wa zaidi ya miaka 2500 na Buddha au Prince Siddhartha ndiye nabii pekee. Kuna vipengele vitatu vikuu vinavyoitwa “Phra Rattana Tri au Vito Tatu” vinavyojumuisha 1) Buddha, ambaye ni nabii. 2) Dhamma au mafundisho ya Buddha, ambayo ni mafundisho makuu ya Buddha yaliyopatikana kutokana na mwamko wa Mfalme Siddhartha. Mfalme Siddhartha ni Buddha katika usiku wa mwezi kamili wa sita^th mwezi wa mwezi unaoaminika kuwasaidia watu kutoroka mateso. Zinajulikana kama “Ukweli Mtakatifu Nne”, ambazo zimeandikwa kwa undani katika maandiko yanayoitwa “Tripitaka au Maandiko ya Kibudha au vikapu vitatu”. Zinajumuisha sehemu 3 za mafundisho ya Buddha, yaani (a) Vinaya-pitaka au kikapu cha nidhamu, (b) Sutta-pitaka au kikapu cha mahubiri, na (c) Abhidhamma-pitaka au kikapu cha mafundisho ya juu, ya hali ya juu, au ya ziada). Na 3) Sangka au mtawa. Ni sehemu ya makundi 4 ya Kibudha yanayohusika na kurithi na kueneza dini. Makundi haya 4 yanajumuisha mtawa, mtawa wa kike, mtu wa kawaida, na mtu wa kawaida wa kike. Kwa watu walio chini ya umri wa miaka 20, wakipewa cheo, wanaitwa mwanafunzi au Samane kwa wanaume na Samaneri au Sikkhamana kwa wanawake.

Wabuddha wana lengo kuu la kufikia Nirvana. Wanahitaji kutoroka kutoka kwa taabu zote na mzunguko wa kuzaliwa upya wa samsara kupitia hekima na bidii katika mazoezi yao chini ya kanuni ya “Sheria ya Karma”, ambayo ni sheria ya asili kuhusu matendo na matokeo ya matendo. Kuna uhusiano thabiti kati ya matendo na matokeo yao, kwa mfano, “fanya mema, pata mema”, na “fanya mabaya, pata mabaya”. Wanaamini kwamba kuna tamaa kuu tatu za kibinadamu: tamaa, hasira, na upotovu wa akili. Bwana Buddha aliwapa wafuasi wake ushauri kwamba, “Kila unaposikia au kusikiliza hadithi yoyote, usikubali mara moja, na badala yake kanusha. Lakini sikiliza na zingatia sababu, na uthibitishe. Ukweli uthibitishwapo, ndipo unapaswa kuamini.”⁴ Kwa hivyo unapaswa kusoma mafundisho ya Dhamma ili kuelewa kwanza. Kisha tumia maarifa hayo katika vitendo hadi upate hekima ya kuona kwamba ni kutokuwa na uhakika, mateso, na kutokuwa nafsi. Hizi ni kanuni za sifa tatu au “Alama tatu za kuwepo”, zinazojumuisha kutokuwa na uhakika, mateso, na kutokuwa nafsi.

Ubuddha unaamini pia katika kanuni za “Itappacayata” au masharti maalum. Kanuni ya Itappacayatā pia huitwa “Paticca-samuppada”.”⁵ au kuibuka kwa utegemezi, ambalo ni kanuni kwamba “vitu vyote huibuka kwa sababu vinategemeana”. Matesi yote pia hutokea kwa sababu ya vigezo vinavyohusiana. Inachukuliwa kuwa sheria ya asili, “wakati hiki kipo, kile hutokea”. Itappacayatā ni kanuni inayotumika kuelezea maana mbili: inatumika kuelezea mageuzi ya dunia na maisha, kuonyesha upanuzi wa michakato ya asili katika mfululizo na kudorora kulingana na vigezo mbalimbali, na kuelezea mchakato wa kuzaliwa na kufa kwa maisha na mateso ya mtu binafsi.

Ubuddha umegawanywa katika madhehebu makuu matatu kama ifuatavyo:

Ubuddha wa Hinayana au Ubuddha wa Theravada. Baada ya “Mwana wa kifalme Siddhartha” kupata mwamko kama Buddha, alikuwa akieneza mafundisho yake nchini India kwa miaka 45. Miezi mitatu baada ya kifo chake, Dhamma ilijadiliwa kwa mara ya kwanza.⁶ Chini ya uenyekiti wa Phra Mahakassapa, kukusanya na kupanga mafundisho ili kuwa “Tripitaka”. Sekta ya Hinayana imekuwa sekta ya asili ya Ubuddha tangu Buddha akiwa hai, ikizingatia hasa Dhamma na Vinaya kulingana na Tripitaka iliyopatikana katika mkutano wa kwanza. Sekta ya Hinayana inasisitiza ukombozi kwa muda mfupi kulingana na miongozo mkali ya kihafidhina, haipendi mabadiliko. Wabuddha wanajitahidi kujifunza kuwa safi na huru kutoka kwa uchafu kabla ya kufikia kanuni za Dhamma. Kisha wanawasaidia wengine kuwa huru kutoka kwa mateso.⁷, kwa kuweka mfano na kufundisha wengine. Hii husaidia watu wachache kufikia ukombozi. Ubuddha wa Hinayana umekuwa dini kuu nchini Sri Lanka na bara la Asia ya Kusini-Mashariki: Cambodia, Laos, Myanmar, na Thailand. Pia hupatikana katika baadhi ya maeneo ya kusini-magharibi mwa China, Vietnam, na Bangladesh, pamoja na Malaysia na Indonesia.

Ubuddha wa Mahayana. Ilitokea katika karne ya 6^th – saba^th Karne za Kibudha, baada ya 2^na Baraza la Dhamma-Vinaya, miaka 89 baada ya kifo cha Buddha. Sekta hii ya Ubuddha imeathiriwa na Uhindu wa Brahmini, kwa sababu Ubuddha ililazimika kushindana na Uhindu wa Brahmini nchini India ili kuishi. Hivyo Ubuddha ilibidi iboreshwe.⁶. Ubuddha wa Mahayana unazingatia baadhi ya mafundisho ya Buddha na dhamma-vinaya, kulingana na maneno ya Buddha: “Katika siku zijazo, baada ya Tathagata (Buddha) kupita, nidhamu zozote ambazo si rahisi kwa watawa kuzitekeleza, zinaweza kuachwa.” Itika hii inasisitiza kuwa Bodhisattva kwa kuwasaidia wengine, na inasisitiza zaidi jukumu la mtu wa kawaida kuliko itika ya Hinayana. Kwa sababu watu wa kawaida pia wanaweza kufuata sifa njema za kuwa Bodhisattva. Wabuddha hawashikii maadili kwa ukali sana, na si wahafidhina. Wanaweza kuboresha na kubadilika inapofaa. Itika hii inasisitiza upendo na wema kwa wengine, ili kujipatia thawabu ili kuongoza watu wengi kwenye ukombozi. Kwa sababu wanaamini kwamba wanaweza kufanya mazoezi ya kufikia ukombozi peke yao, na wanaweza kutoa huduma kwa wengine kwa wakati mmoja. Sekta hii huboresha mitindo ya maisha na mazoea ili iendane na mazingira ya asili, kijamii, na tamaduni za nchi husika. Phra Nagarjuna ni mmoja wa walimu muhimu wa sekta hii. Sifa bainishi ya Ubuddha wa Mahayana ni kwamba unaweza kuendana kwa urahisi zaidi na imani za kitamaduni zinazotofautiana katika kila eneo. Matokeo yake, umeenea kutoka India hadi nchi nyingi barani Asia.⁶. Inapatikana zaidi katika Tibet, Mongolia, Korea, Japani, Taiwan, Hong Kong, Nepal, Mongolia, Vietnam, kaskazini mwa India, na China.

Ubuddha wa Vajrayana au Ubuddha wa Tantra. Ilianza kuonekana mashariki mwa India kati ya miaka 700 na 1200 B.E., ikitegemea falsafa ile ile ya Mahayana. Lakini zinatofautiana kwa mbinu au “upaya”, ambayo inajumuisha ufahamu wa ndani na yoga. Imepata ushawishi kutoka kwenye dini ya Tantra ya Uhindu.⁸. Ubuddha wa Vajrayana nchini Tibet ulianzishwa na Mheshimiwa Padmasambhava karibu mwaka 1400 B.E.

Ubuddha wa Vajrayana ulitokana na madhehebu ya Mahayana, ambalo lilichanganywa na baadhi ya sehemu za dini ya Tantra ya Uhindu. Unalenga maombi, jambo linalofanya wakati mwingine uitwe “Montrayana”, ambalo lanasisitiza vifunguo, talismani, na sifa mbalimbali za kimapepo. Madhehebu haya yanashikilia kanuni za “Bodhicitta”, ambayo ni akili inayohitaji kufikia mwamko wa Dhamma kwa manufaa ya viumbe wote. Wale wanaofuata njia hii ni Bodhisattva na wanaamini kwamba, “Mateso yote hutokana na ubinafsi. Furaha zote hutokana na kutamani wengine wawe na furaha.” Kwa hiyo, Bodhisattva anapaswa kubadilishana furaha yake mwenyewe na mateso ya wengine. Bodhisattva lazima awe na sifa sita njema: ukarimu, maadili, uvumilivu, ustahimilivu, umakinifu, na hekima. Bodhisattva anapofanya mazoezi haya kikamilifu, atapata mwamko kamili na kuwa Buddha. Mafundisho haya ya Tantra yanachukuliwa kuwa mafundisho ya siri⁹, kwa ajili ya kuwasilisha kwa wale walio tayari kufanya mazoezi katika kiwango cha juu. Kwa sababu ikiwa itasambazwa kwa watu wasiofaa, inaweza pia kusababisha kutoelewana. Mafundisho haya ya Vajrayana yameelekezwa kwa wale walio na msingi imara wa Mahayana, na wanaoweza kuelewa mafundisho ya kina. Inajulikana Tibet kwamba Milarepa alipata mwamko kupitia mazoezi ya Tantra. Mazoezi ya Vajrayana yanaweza kutufikisha kwenye mwamko kwa muda mfupi sana.

Ubuddha wa Vajrayana umegawanywa katika madhehebu mengi. Kila dhehebu lina patriaki au kiongozi mkuu wa kleriki wa dhehebu hilo. Lakini madhehebu yote humwona Mtakatifu Dalai Lama kama kiongozi wao wa kiroho. Madhehebu mbalimbali katika Ubuddha yote yanashikilia kanuni zile zile, lakini yanatofautiana katika miongozo ya ukombozi.

Kiini cha mafundisho ya Buddha ni “Ukweli Nne Tukufu”, kutoka kwa Uamsho wa Mfalme Siddhartha. Ukweli nne tukufu ni:

1. Dukkha au Mateso au Kutotosheleza. Ni usumbufu wote wa kimwili kama vile kuzaliwa, uzee, ugonjwa, kifo, kutengana na watu au vitu unavyovipenda, au kukatishwa tamaa mbalimbali kunakotokea kulingana na sheria za asili. Chini ya sheria ya “Tabia Tatu za Kuwepo” ambazo ni:

• Uhakika au Kutokuwa na kudumu. Hii ina maana ya kutokuwa na uhakika, si msimamo thabiti. Mara inapoibuka, itapotea. Ni kutokuwa na kudumu kwa “Khandha 5 au Makundi Matano”* au makundi matano ya utu, ambayo yanajumuisha mwili, hisia, utambuzi, maumbile ya akili, na ufahamu. Mabadiliko ni ya milele. Ni kawaida. Ni asili.
• Mateso. Hii ni hali ya kutojisikia vizuri kimwili na kisaikolojia inayotokana na sababu mbalimbali, ikiwa ni pamoja na kutovumilia kutokana na ukandamizaji wa nguvu za asili. Hatuwezi kuvumilia ikiwa kila kitu maishani mwetu hakitakuwa thabiti kama tunavyotarajia. Kwa sababu ya mambo yaliyosababisha mabadiliko ya hali. Hatuwezi kukubali kasoro zetu. Kwa kuwa daima tuna tamaa au hamu, hatuwezi kuvumilia ikiwa matumaini yetu hayatatimia.
• Anatta – Sio nafsi. Hii ni ukosefu wa kiini. Ni ukosefu wa nafsi, si nafsi, haimilikiwi na mtu yeyote, haina utambulisho wake halisi. Kwa mfano, nguvu isiyokuwepo, lakini inaweza kutokea kutokana na kutegemea mambo mengi mengine. Hii inajumuisha kutoweza kuamuru kufanya kila kitu kama inavyotakiwa, kama vile kutoweza kulazimisha maisha kudumu milele.

2. Samudaya au Asili ya Mateso. Sababu kuu ni tamaa isiyo na mwisho au hamu. Inajumuisha kufurahia, uraibu, na kutafuta mfululizo raha mpya. Kuna aina tatu¹⁰:

• Njaa-tamaa: Shauku ya tamaa za kimwili; tamaa za kimwili.
• Shauku ya maisha Shauku ya kuwepo. Tamaa ya kidunia ya hali ya nafsi ya mtu; “kupatikana”, “kuwa mmoja au mwingine”, “kutaka kuwa”, na “kutaka kubaki milele”.
• Shauku ya utukufu Shauku ya kutokuwepo; shauku ya kujiharibu mwenyewe. Tamaa katika tamaa za kidunia ya kujitenga na uwepo fulani ambao mtu hautaki, anataka kuangamiza, anataka kuzima.

3. Nirodha au Kizuizi au Kufikia mwisho wa mateso au Nirvana. Kukoma kwa mateso ni kukoma kwa tamaa isiyo na mwisho akilini. Kwa hiyo, itamaliza mateso kweli. Hii ni hali ya nirvana, huru kutokana na mateso, yenye furaha, na isiyo tegemea tamaa na ujinga. Maisha yatakuwa yametimia kwa hekima, uhuru, amani, uwazi, mwangaza, na furaha.

4. Marga au Njia Adhimu ya Nane ya Kifalme au njia inayoongoza kwenye kuisha kwa mateso. Njia ya kumaliza mateso ni mazoezi yanayopelekea nirvana au kuisha kwa mateso. Ni kanuni ya “Majjhima-patipada” au “Njia ya Kati” katika maisha ya kila siku. Hii ni ili kufanya maisha yawe na usawa, bila kuyafanya kuwa magumu sana au starehe kupita kiasi. Kwa kweli, kuishi kwa kiasi na kwa umakini. Kuna kanuni 3 za mafunzo ya umakinifu zinazotegemea kanuni za “Sikkha Tatu” au “Mafunzo ya Aina Tatu” pamoja na njia 8 muhimu za Marga.

Kanuni za kufanya mazoezi ya umakini au ufahamu kamili ili kufikia kuisha kwa mateso ni “Sikkha Tatu” au “Mafunzo Matatu”. Ni kanuni za kufanya mazoezi ya matendo, maneno, akili, na hekima ili kufikia lengo kuu la Nirvana. Zinajumuisha:

• Maadili: Mafunzo ya maadili ya juu. Ni mafunzo ya tabia katika matendo na maneno ili kujizuia kuumiza nafsi na wengine. Hii inajumuisha kudhibiti akili ili isishuke upande wa giza, na kupata riziki ya kutosha, ili kuwa na nidhamu na uaminifu kimwili na kwa maneno.
• Mkusanyiko: Mafunzo ya akili ya hali ya juu. Ni mafunzo kwa akili ili kukuza sifa kama umakini mkubwa. Ni mazoezi ya umakini hadi kupata amani (Samatha), ili kuwa makini katika kutambua mambo kama yalivyo (Vipassana). Ni mazoezi ya maendeleo ya akili, ili kukuza maadili na kuwa na afya njema ya akili.
• Hekima: Mafunzo ya hekima ya juu. Ni mafunzo ya hekima ya kufikia mwamko, na kuzingatia asili hadi kufahamu kwamba “vitu vyote viko jinsi vilivyo (Tathata)”. Lengo la mafunzo haya ni kuamka kutoka kwa udanganyifu unaotapeli akili ya asili (Thitibutham). Ni mazoezi ya hekima ya kupata maarifa na uelewa wa vitu jinsi vilivyo kweli. Kujua sababu na vichocheo kunatufanya kutatua matatizo kulingana na mantiki. Kujua kuhusu ulimwengu, maisha, matamanio, tamaa, na ujinga kunatusaidia kutakasa akili zetu, kuwa na utulivu, kuzima tamaa, na kuishi kwa akili huru, angavu, na yenye furaha.

Njia Nane za Nobel zinajumuisha:

1. Mtazamo sahihi Mtazamo Sahihi au Uelewa Sahihi (Hekima). Hii inamaanisha kujua “Ukweli Mtakatifu Nne” au kuona “Utatu” au “Paticcasamuppada” katika vitu na viumbe.
2. Samma-sankappa: Wazo Sahihi (Hekima). Hii inajumuisha aina tatu za mawazo mema, ambazo ni mawazo ya kujitolea, mawazo ya wema, na mawazo ya huruma.
3. Maneno ya kweli Hotuba Sahihi (Maadili). Hizi ni aina nne za mwenendo wa hotuba sahihi: kutokudanganya, kutokutumia maneno ya kejeli, kutokuzungumza upuuzi, na kutokutamka kwa ukali.
4. Samma-kammanta: Kitendo Sahihi (Maadili). Kuna aina tatu za mwenendo mzuri katika matendo: kujiepusha kuua viumbe hai, kujiepusha kuiba, na kujiepusha katika tabia isiyo ya kimaadili ya ngono.
5. Maisha sahihi: Maisha ya haki (maadili). Hii inamaanisha kujiepusha na shughuli za uhalifu na kupata riziki ya haki.
6. Samma-vayama: Juhudi Sahihi (Mkazo). Ni juhudi nne au “Sammapadhana 4”: juhudi ya kuzuia au kuepuka, juhudi ya kushinda, juhudi ya kukuza, na juhudi ya kudumisha.
7. Sammā-sati: Umakini Sahihi (Mkusanyiko). Kuna misingi minne ya makini: kutafakari mwili, kutafakari hisia, kutafakari akili, na kutafakari vitu vya akili. Ufahamu hutusaidia kutambua mabadiliko ya mwili na akili yetu.
8. Samma-samadhi: Mkazo Sahihi (Concentration). Hii ni hali ya akili ambayo ni imara, tulivu, na mtulivu, bila ufahamu wa mwili na pumzi. Katika hatua hii, tutaona kwamba miili yetu si yetu. Akili zetu ziko imara katika kutafakari, na ni akili zisizo na upendeleo. Hii ndiyo hoja ya msingi ya kuzingatia kwa kina katika kutokuwa na uhakika, mateso, na kutokuwa nafsi.

Kwa maisha yangu ya kila siku, ninafuata kanuni mbili tu. Kwa sababu hizo ndizo kanuni za msingi na za kimsingi kwa Mbudha wa kawaida.

• Maonyo au Himizo Tatu za Buddha ambazo zinajumuisha (kutoka ukurasa wa 115 wa nukuu namba 4):
  • Usifanye uovu wowote.
  • Kufanya mema, au kukuza mema.
  • Kusafisha akili.
• Maagizo Matano au kanuni za maadili ambazo zinajumuisha (kutoka ukurasa wa 193 wa nukuu namba 4):
  • Kujiepusha na kuua.
  • Kujiepusha na wizi.
  • Kujiepusha na tabia isiyo ya kimaadili ya kingono.
  • Kujiepusha na maneno ya uongo.
  • Kujiepusha na vinywaji vinavyosababisha kupoteza tahadhari.

* – “Khandha 5” au “Vikusanyiko Vitano”

Mbinu.

Kwa kuwa tasnifu hii ilitokana na hamu yangu binafsi kwa Ubuddha na kazi ya mchakato, nilihitaji kupata taarifa zaidi katika nadharia zote mbili. Nimekuwa na hamu ya Ubuddha tangu nilipokuwa mtoto. Wakati huo, kulikuwa na vitabu vichache vya Ubuddha nilivyoweza kupata, lakini sasa kuna vitabu vingi mno kuhusu Ubuddha. Hii inanifanya niwe na ugumu kuchagua vitabu vikuu kwa ajili ya tasnifu yangu. Kwa hivyo niliamua kurejelea maarifa ya jumla ya Ubuddha kuhusu maisha ya kila siku ili kulinganisha na nadharia ya kazi ya mchakato. Kwa sababu kila ninapokumbana na tatizo au kikwazo maishani mwangu, naweza kupita kwa kutumia sheria ya karma na kuachilia iwezekanavyo. Kwa sababu uhakika mkubwa zaidi ni kutokuwa na uhakika. Haya ni mafundisho rahisi ya Buddha kwa maisha ya kila siku. Mbali na mafundisho haya mawili, kwa kawaida mimi hutumia mafundisho mengine ya Buddha kwa ajili ya kutunza akili yangu, yaani Yonisomanasikara* – fikra ya kimfumo na uchanganuzi kwa mtindo wa Kibuddha, n.k., katika masuala mengi ya maisha yangu.

Katika utamaduni wa Theravada wa Thailand, wanawake walikuwa na fursa ndogo ya kuingia katika Ubuddha (nilipokuwa mtoto); tunaweza kuwa tu wanawake wa kawaida wema wanaowapa watawa chakula kila asubuhi, na hatuwezi kupewa udhiri wa kuwa watawa wa kike. Wakati mvulana anaweza kuwa mwanafunzi mdogo kila anapotaka; kwa mfano, kaka yangu mdogo alipewa udhiri wa kuwa mwanafunzi mdogo mara mbili alipokuwa mtoto. Chaguo langu pekee lilikuwa kujifunza katika shule ya Jumapili ya Ubuddha.

Baada ya kujifunza kazi ya mchakato na DDI, natumia kazi ya mchakato pamoja na fikra za kimfumo na za uchambuzi za Kibudha kutunza akili yangu. Kisha nikagundua kwamba nadharia hizi mbili zina mitazamo mingi inayofanana. Kwa hivyo ningependa kulinganisha nadharia hizi mbili kulingana na uzoefu wangu wa vitendo. Hii inaweza kuwa ya msaada kwa wengine wanaovutiwa na nadharia hizi mbili kama mimi.

Kwa sababu watawa wameshiriki katika warsha za kazi ya mchakato na demokrasia ya kina tangu warsha ya kwanza ya kazi ya mchakato nchini Thailand, iliyofundishwa na Gill Emslie na kuandaliwa na Pracha Hutanuwatr. Baada ya hapo watawa wameshiriki katika karibu kila warsha ya kazi ya mchakato. Hii inanifanya nifikirie kwamba ikilinganisha nadharia hizi mbili, itakuwa ya kuvutia. Kwa hiyo nilichagua watu wawili kwa ajili ya mahojiano. Mmoja ni mtawa aliyeshiriki warsha ya kazi ya mchakato mara mbili, Phra Chai Waradhammo, ambaye ni Mbudha na mwalimu wa jinsia katika shule ya sekondari ya chini. Mwingine ni Natha Dannonthadharm aliye tafsiri “Kukaa Katika Moto” katika lugha ya Kithai. Alikuwa mtawa kwa zaidi ya miaka 10 alipokuwa kijana, na pia alikuwa mmoja wa washiriki wa warsha ya kwanza ya kazi ya mchakato nchini Thailand.

Niliwahoji watu hao wawili kwa maswali haya:

• Kwa nini uliingia ukiwa mtawa ukiwa na umri mdogo sana? Ni nini kilikufanya uchague kuwa mtawa hadi sasa?
• Mara ya kwanza ulipojifunza kazi ya michakato, kwanini ulijifunza, na ulijisikiaje kuhusu hilo?
• Je, unaweza kunielezea ni vipengele gani vya kazi ya mchakato vinavyoongeza thamani ya ziada kwako kama mtu na kama mwalimu au mkufunzi? Thamani hii ya ziada inaweza kuwa katika eneo la:
  • Dhana za kinadharia.
  • Matumizi katika maisha ya kila siku.
  • Ukuaji wa kiroho.
  • Kusaidia michakato ya kujifunza au mchakato wa ufundishaji.
  • Kitu kingine chochote kinachofaa kwa jamii ya Thai, kwa mfano binafsi, jamii, mashirika n.k.

Kisha nitalinganisha nadharia hizi mbili kutoka kwa maandishi ya mahojiano na uzoefu wangu mwenyewe.

Kwa hivyo, nina hatua tatu za kuandika tasnifu yangu:

• Kufanya utafiti kutoka kwa vitabu/vitabu vya kielektroniki, makala, na uzoefu wangu wa moja kwa moja.
• Fanya mahojiano na watu wa kuvutia.
• Chambua taarifa.

Katika tasnifu hii, kuna maneno mengi maalum ambayo kawaida tunayotumia katika eneo la kazi ya mchakato. Ninyi, wasomaji wangu wapendwa, ambao hamjui maneno haya, mnaweza kupata ufafanuzi wa maneno haya maalum kutoka https://iapop.com/glossary. Kwa yeyote anayependa maelezo zaidi kuhusu Ubuddha, unaweza kupakua kitabu hicho, Buddhadhamma, katika matoleo ya Kithai na Kiingereza kutoka https://www.watnyanaves.net, na unaweza kupata maelezo zaidi kutoka kwa tovuti nyingine kuhusu Ubuddha.

Yonisomanasikara ni kuzingatia kwa undani, kuwa mwangalifu, na kufanya kazi kwa ukamilifu. Kwa kuangalia mambo yote kwa makini, kutafuta chimbuko ili kuchunguza sababu na athari katika njia yote. Kisha kuyatenganisha na kuyazingatia kwa hekima, kwa fikra za uchanganuzi zilizo na mpangilio, ili kuona jambo au tatizo hilo kulingana na hali yake na uhusiano wa sababu na athari au mambo yanayohusiana.

Mahojiano na Phra Chai Waradhammo

Mahojiano na Phra Chai Waradhammo Mnamo Februari 2^na, 2024 katika Wat Khian Khet, Wilaya ya Rangsit, Mkoa wa Pathum Thani.

Mimi ni mtawa na mwalimu, ninafundisha Ubuddha na masuala ya jinsia kwa wanafunzi wa shule ya kati na watawa wapya walioteuliwa. Pia mimi ni mtawa mwanaharakati wa kijamii anayejikita katika kuwasilisha ujumbe kuhusu jinsia na haki za kijamii.

Nilianza kupewa cheo cha uaskofu tangu muhula wa mwisho wa elimu ya ufundi ya sekondari, nilipokuwa na umri wa miaka ishirini na moja. Kwa sababu dada yangu mkubwa alikuwa na ndoto kwamba nilipata ajali iliyosababisha kifo. Hivyo niliombwa kupewa cheo hicho ili nipite katika hilo. Nililazimika kufanya mtihani wa mwisho wa muhula wangu wa mwisho nikiwa nimevaa gauni la njano. Baada ya hapo, niliamua kuendelea na upadre wangu, kwa sababu niliona wazazi wangu walikuwa na fursa chache za kupata thawabu. Wakati wa upadre, nilisoma Dhamma kwa ngazi tatu; shahada ya kwanza, shahada ya uzamili, na shahada ya uzamivu, ambayo ni kanuni ya Sangha kwamba kila mtawa lazima asome kuhusu Ubuddha. Lakini sikusoma ili kupata mahubiri kwa sababu ilinibidi pia kusoma Kipalī. Baadaye nilisoma shahada ya kwanza katika somo kuu la Ubuddha, kitivo cha Kiingereza. Kisha nikapangiwa kuwafundisha watawa wapya waliokabidhiwa (Phra Navaka), na pia wanafunzi wa shule ya upili ya chini.

Wakati wa upadreisho, nilipata fursa ya kusafiri maeneo mengi bila lengo maalum, jambo linaloitwa kuzurura. Wakati mwingine ningependa kuacha uaskofu, lakini nina vikwazo fulani. Kwa sababu sijui nitafanyaje kazi ya kujipatia riziki, ilhali bado nikiwa mtawa nina shughuli nyingi za kufanya.

Zaidi ya hayo, nilipata fursa ya kuhudhuria kozi nyingi za mafunzo na Semsikkhalai (SEM – Harakati ya Roho katika Elimu). Kisha niliamua kushiriki katika shughuli za kikundi cha Sekhiyadhamma, kundi la watawa wanaofanya kazi kuendeleza uhusiano na jamii. Hii ilinifanya nijisikie furaha kuandika makala kwa magazeti na majarida na shughuli nyingi. Baada ya hapo nilichapisha kitabu changu, “Maganda-Kiganda-Jinsia-Ubuddha” mwaka wa 2011, nikikusanya makala zangu kuhusu dini na jinsia zilizotolewa kati ya mwaka 2000 na 2008.

Kwa sasa, sina kabisa muda wa ziada. Kwa sababu shule inapofunguliwa, lazima niandae kuwafundisha wanafunzi wa sekondari ya chini. Shule ilipofungwa, nina kozi ya kuwafundisha watawa wapya walioteuliwa. Nina furaha na ninajisikia vizuri, kwa sababu napenda kufundisha.

Nilijifunza kazi ya mchakato kutoka kwa Gill Emslie miaka 14–15 iliyopita. Wakati huo Gill hakuwa mtulivu kama sasa, kwa sababu alikuwa mwanamke mchanga. Nakumbuka kulikuwa na msamiati mwingi mpya wa kuelewa, na nilikuwa nimechanganyikiwa wakati wa kozi. Lakini niliweza kukumbuka tu kuhusu nguvu, cheo, na ngazi tatu za uhalisia. Nililazimika kuelewa zaidi kazi ya mchakato baada ya kozi. Lakini nilisahau haraka kwa sababu nilianza kusoma shahada ya kwanza.

Mwaka jana (2023) nilijifunza tena kazi ya mchakato kwa sababu Natha Dannonthadharm alinialika, kisha nilihudhuria kozi ya siku mbili ya Max na Ellen mwezi Oktoba. Haya yalinifanya nielewe kazi ya mchakato zaidi. Wakati wa kozi ya Gill na Natha, nilishughulikia tatizo langu lisilotatuliwa, jambo lililonifanya nijisikie vizuri zaidi. Nilijifunza kuhusu mchakato wa kikundi na hot spot kwa mara ya kwanza.

Nadhani thamani kuu ya mchakato wa kikundi ni ufahamu binafsi. Kwa sababu kila mshiriki lazima awe na ufahamu wa jukumu anayependa kucheza katika shughuli, kati ya jukumu lake mwenyewe au jukumu la wahusika kutoka kwenye suala kuu. Shughuli hii ni changamoto kubwa, kwa sababu inaongoza washiriki wote katika ulimwengu mwingine. Kwa sababu hali katika shughuli hii huenda isiwe ulimwengu wako halisi au maisha yako ya kila siku. Unapofika katika ulimwengu mwingine, inalingana na baadhi ya mafundisho ya Buddha, “Kila kitu katika maisha yako ya kila siku ni udanganyifu.”. Ikiwa kila mshiriki ataelewa hili, mazungumzo hayatamfanya azingatie sana hisia zake.

Hivyo, kujitambua kutawasaidia washiriki kuelewa zaidi kanuni za Ubuddha., “Ukiwa makini unapokabiliana na hali yenye mvutano, utakuwa na chaguo la kuifanya iwe kali zaidi au kuituliza.” Ikiwa washiriki wote wataelewa hili, mazungumzo yatawapatia baadhi ya suluhisho baada ya kuwa na mzozo mkali. Hii inaendana na kanuni ya demokrasia kwamba, ukizungumza kwa hisia nyingi mno, utapoteza ufahamu. Katika hatua hii, ikiwa mwezeshi na washiriki wataelewa kwa njia ile ile, mgogoro utafikia makubaliano ya pamoja. Kwa sababu shughuli hii haihitaji kubadilisha imani zozote, bali inahamasisha kila mhusika katika suala hilo kuzungumza na kusikilizana pamoja. Wakati mgogoro unapopandishwa ili kujadiliwa moja kwa moja, inaweza kupunguza hisia za kudumu za kila mhusika.

Ninapowafundisha wanafunzi, kawaida huwa ninawafundisha pia kuhusu ushiriki wa kisiasa na kijamii. Kwa sababu walimu katika shule za umma hawatafundisha hayo. Nataka wanafunzi waelewe siasa pia. Ili waweze kulinganisha hali halisi ya kisiasa na hali zao bora za kisiasa. Hii inaweza kuwasaidia kuunganisha picha zao za kufikirika na mazingira yao halisi.

Kwa sababu Gill anafundisha kuhusu uhalisia tunaoupitia, uhalisia wa makubaliano au ukweli tunaoweza kuuhisi kwa hisia tano (picha, sauti, harufu, ladha, na mguso), ambao ni tofauti na kiini au ukweli wa mwisho. Kiini ni ukweli katika ngazi ya hisia ya sita. Inafundisha jinsi ya kupata ujumbe fulani kutoka ngazi ya kiini ili kuungana na ukweli wa hisia tano.

Hisia ya sita ni suala la akili ambalo ni nyembamba sana, tofauti na hisia tano ambazo zinaweza kuhisi tu uhalisia halisi au vitu vya dunia ya kimwili. Hisia ya sita ni ya kina zaidi kuliko hiyo, lakini ipo kweli. Hii inaweza kuwa suala la ndoto tunapolala. Katika Ubuddha, ndoto zinaweza kufasiriwa kwa njia nne:

1. Kutoka kwa akili yenye wasiwasi.
2. Kutoka kwa akili inayotambua siku zijazo.
3. Kutoka kwa ujumbe ambao malaika au roho kutoka ulimwengu mwingine huja kuusema, na,
4. Kula chakula kilichofunuliwa vibaya kutasababisha hisia ya sita kujitokeza katika ndoto.

Kazi ya mchakato inatuambia kuingiliana na ulimwengu zaidi ya hisia tano, ikiwa ni pamoja na hisia ya sita, ambayo ni ulimwengu uliopo tayari lakini ambao tumepuuza. Kwa hiyo, Gill anatufundisha kutambua hisia hii, ili tuweze kuitumia kama uwezo wetu wa kufanya mambo mengi katika maisha yetu. Kwa mfano, kutatua mateso yetu wenyewe, au kutumia hisia hizi tano kutuongoza kwenye hekima yetu ya ndani au hisia ya ndani. Hisia ya ndani ni hekima ambayo haitoki kwa kufikiri. Na hatimaye tunaweza kupata hekima hii kutoka kwa mazingira yanayotuzunguka.

Katika Ubuddha, hisia ya ndani au Panyayanna ni sehemu moja ya “Mafunzo ya Mara Tatu” kinachojumuisha maadili, umakini, na hekima, ambayo ndiyo lengo kuu ambalo Wabuddha wengi wanahitaji kufikia. Hekima hii inaweza kupatikana kupitia njia nyingi: kwa kusikiliza au Sutamayapanya, kwa kufikiri au Cintamayapanna, na kwa kutafakari au Bhavanamayapanna.

Hekima katika kazi ya mchakato au ujumbe wa kiini ni hekima inayotokana na kutafakari. Ubuddha wa Theravada unaona kuwa Bhavanamayapanna ni vigumu sana kupatikana. Kwa sababu tunapaswa kufanya mazoezi kwa bidii katika kutafakari kupitia kupumua, au “Uangalizi wa pumzi”, ili kupata hekima hii. Tunapaswa kufanya mazoezi kwa bidii tukizingatia kupumua na kutoa pumzi, hadi akili zetu zitulie na kuwa tulivu. Baada ya hapo, akili zetu zitakuwa huru kutoka kwa tamaa za kibinadamu na mawazo yanayoshikilia. Akili iko huru, hekima itaibuka.

Kwa sababu akili ikiwa huru katika nafasi hii, hakuna mipaka itakayoiwazuia. Hii inafanya nafasi hiyo kuchukua taarifa mbalimbali, ikimaanisha kwamba hekima inaweza kuja akilini mwako. Vilevile, mtawa anapokaa katika kutafakari, atatumia akili yake huru kupata hekima ili kuwasaidia watu kutatua matatizo.

Kwa hivyo watu wengi hufikiri kuwa ni vigumu kufikia kwa sababu wana mambo mengi sana ya kufanya katika maisha yao. Kwa mfano, ninapowafundisha wanafunzi wangu kutafakari ndani ya chumba kisicho na kiyoyozi, lakini kukiwa na mazingira mengi ya usumbufu karibu nao. Ni vigumu kwao kutulia au kuingia katika hali ya kutafakari, hivyo ni vigumu kuwafanya wafurahie kutafakari. Lakini angalau watajua jinsi ya kuacha kufikiri na kutunza akili zao. Waketi tu kwenye kiti, wafunge macho yao, na waangalie pumzi zao kwa dakika 2-3, watapata amani na kuwa nao wenyewe.

Mimi binafsi nadhani ufunguo mkuu wa mchakato wa kikundi ni ufahamu binafsi. Kwa hiyo, kabla ya kuanza shughuli hii, mwezeshi anapaswa kueleza kwa uwazi sheria au jinsi ya kucheza shughuli hii kwa washiriki wote. Hii inaweza kuzuia washiriki wasiwe na hisia kupita kiasi, na inaweza kuwasaidia kuonyesha hisia zao bila hisia zozote zinazobaki ambazo hutokea ndani ya kikundi. Siwezi kutumia mchakato wa kikundi kupanga ufundishaji wangu kwa sababu bado najifunza kazi ya mchakato. Wakati huo huo, ninaandaa shughuli yangu, inayofanana na mchakato wa kikundi, kuwafundisha wanafunzi wangu. Kwa mfano:

Wacha wanafunzi wafanye shughuli kuhusu “Kwa nini wanafunzi wanapenda kuwatukana kwa kutumia majina ya wazazi wao?’ kwa kuwauliza maswali mawili:

1. Tunawafikiria nini watu wanaotania majina ya wazazi wetu?
2. Ikiwa tunataka kuwasiliana na watu wanaotania majina ya wazazi wetu, tunataka kuwaambia nini?

Kisha andika majibu kwenye kipande cha karatasi na uwasilishe. Kisha majibu yataandikwa kwa mashine na kuonyeshwa kwenye slaidi kwa darasa zima. Niligundua kwamba wanafunzi walifurahia sana. Kwa sababu tayari walizungumza moja kwa moja na watu waliowacheka majina ya wazazi wao, na walibuni wenyewe jinsi ya kuwadhibu.

Kwa mfano, “Nilijiuliza kama wazazi wao hawakuwafundisha”, “Waadhibu mara mbili, kwanza kwa kuwaonya, na pili kwa kuwapiga kiganja midomoni”, n.k.

Ikiwa ungependa kufundisha kazi ya mchakato kupitia shughuli za mchakato wa kikundi, unapaswa kusisitiza kwa washiriki wote wajitambue kwanza wakati wa shughuli. Ili washiriki watajali hisia zao, hasa hasira zao. Kwa sababu shughuli hii ni nzuri kwa jamii yoyote yenye migogoro, si tu jamii ya Thai. Nguvu ya mchakato wa kikundi ni kuwapa watu ujasiri zaidi wa kuzungumza kuhusu matatizo yao, na ujasiri wa kukabiliana zaidi na migogoro iliyopo.

Kwa hiyo, ikiwa unataka kutumia shughuli hii katika jamii ya Thai, unapaswa pia kufundisha ufahamu wa akili. Kwa sababu kiini cha kazi ya mchakato ni ufahamu binafsi, kila mshiriki anapaswa kuwa na ufahamu wa masuala yake yanayowakabili yanayoweza kuibuliwa wakati wowote katika shughuli ya mchakato wa kikundi.

Kwa jamii ya Thailand, Ubuddha bado ni muhimu kwa sababu wengi wa watu wa Thailand bado wanaamini katika Ubuddha. Lakini si sawa kwamba serikali ya Thailand inafanya Ubuddha kuwa masuala yao, ikiwa ni sehemu ya taifa.

Kwa sababu haitaruhusu Ubuddha kuendelea mbele zaidi na zaidi. Hii inafanya Ubuddha kuwa sehemu ya serikali, kuwa mkondo uliokaza. Hii inafanya watu wasithamini dini, kwa sababu serikali inaharibu kiroho cha Ubuddha yenyewe. Wakati mwingine inakuwa dini kali. Hivyo haiwezi kufyonzwa katika akili za watu.

Binafsi, nadhani kwamba sasa haiwezi kutoa karibu suluhisho lolote kwa kizazi kipya. Inaeleweka kwamba vijana wengi wanajitangaza kuwa wasio na dini, na idadi yao inaongezeka. Kwa hiyo, ukiniuliza nani anayehusika katika hali hii, ni serikali, si vijana. Kwa sababu tukitazama nyuma, tutaona kwamba hali hii imekuwa mbaya katika kila enzi. Kadri siku zinavyopita, hali hii inaonekana wazi zaidi. Lakini ni wachache wanaoweza kuiona, kwa sababu wengi wao hawajui kwamba wanatawaliwa.

Tangu nilipokuwa mtoto hadi sasa, nimekuwa nikihisi kwamba serikali inatumia dini kwa manufaa yake. Lakini katika kipindi cha hivi karibuni, hili linaonekana wazi zaidi kuliko zamani. Watawa na wafanyakazi pia wameridhika na hali hii na wanafurahia, hivyo ni vigumu kuzungumzia.

Niliamua kuchukua jukumu la kuwasiliana kuhusu jinsia baada ya kukutana na Ouyporn Khuankaew, Mkurugenzi wa IWP – Ushirikiano wa Kimataifa wa Wanawake kwa Amani na Haki, Chiang Mai. Alinifundisha kuwa jinsia ni suala linalogusa kila mtu kwa karibu sana. Ni mfumo unaoongoza jinsia zote.

Zamani nilikuwa nikidhibitiwa bila kutambua jinsi uume na uke vinavyojengwa na kuundwa kwa watu. Nilipokua na kujifunza zaidi, nimegundua kwamba kila mtu anapaswa kuelewa jinsia kama mimi. Hii inanifanya nipende kufundisha kuhusu jinsia na kuwa dhamira yangu.

Kuwa mtawa na mwalimu kunanisaidia kusikilizwa zaidi kuliko watu wa kawaida. Kwa sababu kuzungumzia jinsia hadharani pia ni eneo lenye mvutano katika jamii ya Thai. Kwa sababu kila mtu anahisi shinikizo, kila mtu anataka kusema lakini hawezi. Hii husababisha migogoro ya kifamilia na ukatili wa nyumbani ndani yetu, ikiwa ni pamoja na masuala ya kisiasa.

Mahojiano na Natha Dannonthadharm

Mahojiano na Natha Dannonthadharm Mnamo tarehe 23 Februari 2024.

Natha Dannonthadharm, kazi yake ni kuwa mwezeshi huru na pia hufundisha mchakato wa kocha. Nimekuwa nikifanya kazi hii kwa miaka 16. Ninavutiwa na saikolojia, kutumia kocha katika maendeleo binafsi na matumizi yake katika kazi na jamii.

Niliwekwa rasmi kuwa mtawa nikiwa na umri wa miaka 25 na niliondoka katika utawa nikiwa na umri wa miaka 40, kwa jumla ya miaka 16. Baada ya kuwekwa rasmi, nilitumia Kipindi cha Kufunga cha Kibudha katika hekalu lililoko katika mji wangu wa nyumbani, Nakhon Si Thammarat, kwa miaka miwili. Baada ya hapo nilihama na kwenda kwenye Bustani ya Mazoezi ya Dini ya Mokkhaplaram, Wilaya ya Chaiya, Mkoa wa Surat Thani. Nilibaki huko kwa miaka minne ili kujifunza Ubuddha kulingana na mwongozo wa Buddhadasa Bhikku. Nilikaa msimu wa mvua katika Bustani ya Atammayatarama pamoja na Santikaro Bhikku (wakati huo).

Wakati huo, nilipata fursa ya kusoma kazi za Acharn Sulak Siwarak na kuanza kufahamiana na wafanyakazi wa kijamii katika uwanja wa Ubuddha uliojihusisha kupitia International Engaged Buddhism (INEB). Baadaye nilikutana na Pracha Hutanawatra baada ya kusoma “Ilisimuliwa katika miaka ya machweo” (kitabu cha autobiografia cha Buddhadasa Bhukku, kilichokusanywa na kuandikwa na Phra Pracha) kwa miaka mingi, na nikakutana na Lek – Preeda Rueangwichathorn ambaye alinipa fursa ya kuja na kujifunza pamoja na watu wengine wengi wanaofanya kazi katika elimu mbadala.

Mbali na kujifunza katika Bustani ya Mazoezi ya Dini ya Mokkhaplaram, nilipata fursa ya kufanya mazoezi katika maeneo mengi. Kwa mfano, katika Suanmettadhamma, Wilaya ya Fang, Mkoa wa Chiang Mai, nilikwenda huko na kikundi cha Buddhadasa Suksa, na nikasoma na Phra Paisal Visalo katika Wat Pa Mahawan, Wilaya ya Kaset Sombun, Mkoa wa Chaiyaphum. Hatimaye, nilirejea nyumbani kwa miaka kadhaa kabla ya kuacha uaskofu.

Wakati wa kuwekwa kwangu kuwa mtawa, nilipata fursa ya kufanya kazi kama mwanafunzi katika jamii za watawa wa kiume na wa kike, nikitoa mafunzo kwa wakazi wa vijijini. Pia nilifanya kazi na Mkutano wa Wanyonge kwenye bwawa la Pak Mun katika siku za mwanzo. Haya yalinifanya niangalie zaidi mateso ya kijamii.

Wakati nilipokuja kujifunza mafunzo ya ushiriki na Pracha, Ouyporn Khuankaew, Mkurugenzi wa IWP – Ushirikiano wa Kimataifa wa Wanawake kwa Amani na Haki, Chiang Mai, na George Leki. Katika miaka ya mwisho kabla ya kuacha uaskofu, nilijifunza kazi inayolenga mchakato kutoka kwa Gill Emslie. Wakati huo Pracha aliwaalika wakurugenzi wengi wenye vipaji kutoka Taasisi ya Findhorn, Uskoti, kufundisha jamii yake ya Kithai, ikiwa ni pamoja na Gill Emslie.

Baada ya kusoma saikolojia inayolenga mchakato, nilivutiwa sana, kwa sababu inalingana na kile nilichokuwa nikipendezwa nacho awali. Ni jinsi ya kupanga mchakato wa kujifunza kwa ushiriki. Katika kila mafunzo, migogoro hutokea, iwe ni migogoro kati ya wanafunzi wenyewe au kati ya wanafunzi na walimu. Kozi hii ilinipa zana mpya za kufanya kazi nazo. Kwa sababu, mbali na kushughulikia migogoro, kazi ya mchakato pia hufanya kazi kwa undani na nafsi ya ndani na pia na jamii.

Zaidi ya hayo, shangazi Jane, mke wa zamani wa Pracha, alinipa kitabu hicho. “Kukaa Katika Moto” Kwa sababu ya hamu yangu ya migogoro na michakato ya kijamii. Nilivutiwa sana kwa sababu katika sura ya kwanza inazungumzia jinsi ya kusikiliza watu weusi. Pia inazungumzia jinsi ya kupambana na ubaguzi wa rangi, kujibadilisha mwenyewe, n.k.

Baada ya hapo nilianza kutafsiri “Kukaa Katika Moto” katika Kithai. Ninapenda kazi ya Mindel kwa sababu anashughulikia migogoro moja kwa moja. Kazi yake inatumika kuunda kizazi kipya cha viongozi, ambao ni viongozi wa watu waliotengwa. Hasa mchakato wa kikundi, ambao ni shughuli inayowawezesha watu waliotengwa kusikika.

Nadhani shughuli hii itakuwa na manufaa kwa jamii ya Thailand katika siku zijazo, kwa sababu bado hatuna zana nzuri za kushughulikia au kubadilisha migogoro. Tafsiri ya kitabu hiki ilinisaidia kuingia kwa undani zaidi.

Ikiwa nitahitaji kulinganisha dhana za Ubuddha na saikolojia inayolenga mchakato, nadhani Ubuddha unazungumzia mafundisho ya Buddha, ukisisitiza Ukweli Nne Tukufu, yaani suala la mateso na kuisha kwa mateso.

Ni nini mateso? Mateso hutokeaje? Na hatimaye, tunawezaje kumaliza mateso? Kutokea kwa mateso haya kumeelezwa kulingana na sheria ya Itappaccayata. Furaha na mateso vyote hutokana na utegemezi wa pande na vinaelezwa kwa njia mbili: ya kwanza ni maelezo yanayotokana na Kweli Nne Tukufu, ya pili ni maelezo yanayotokana na kanuni ya Itappaccayatā, au kulingana na kanuni za Paticcasamuppada.

Mbali na kuzungumzia furaha na mateso ya binadamu, Ubuddha pia unasisitiza utambulisho wa kibinadamu na jinsi ulivyotokea. Buddha alitumia kanuni ya Paticcasamuppada kuelezea mchakato wa kuibuka kwa “Mimi na Vangu”. Kujishikilia kwa nani mimi ni na kile changu huitwa kwa Kiapali Panchuppathanakkhan, ili kueleza kwamba sikuwa nipo hapo awali.

Lakini nipo kwa sababu kuna michakato inayotegemeana inayotokea pamoja. Kwa hiyo, ikiwa unataka kuwa huru kutoka kwako mwenyewe, lazima uje na uangalie kwa makini kushikilia kwa “mimi ni wangu”, na utaona hatua gani za mchakato wa Paticcasamuppada ambapo hutokea, katika njia inayosababisha mateso. Tunapoiona kwa ufahamu, tunaweza kuizima hapo. Acha hapo.

Mchakato huu huitwa Paticcasamuppada, njia ya kuondoa mateso. Hii itakufanya utambue hali ya anattā au hisia kwamba mtu si yeye mwenyewe. Hakuna maana ya utambulisho. Mwishowe, alitambua hali ya utulivu, au utupu unaotokana na kuachana na dhana ya “mimi na vyangu”. Hii ndiyo kiini cha Ubuddha kinachotoa njia ya kufikia hili. Tunaita mazoezi haya ya kufikia uhuru kutoka kwa nafsi, “Njia Nyofu ya Nane”.

Ulinganisho kati ya dhana za kazi ya michakato na Ubuddha.

Processwork inaelezea uzoefu au ukweli tunayojua katika ngazi tatu:

1. Kiwango cha kwanza ni uzoefu ambao watu wengi wanakubaliana kwamba ni ukweli halisi wa makubaliano.
2. Ngazi ya pili ni uzoefu wa ndoto, matumaini, tamaa, pamoja na hisia, hisia za ndani, na majukumu tunayochukua kwa ufahamu na bila ufahamu.
3. Kiwango cha tatu ni kiwango cha kiini, uzoefu nyembamba. Hiyo ndiyo historia ya viwango vya uzoefu vya moja na viwili nilivyotaja hapo juu.

Processwork pia inaelezea aina mbili za muundo wa mchakato:

1. Mchakato wa kuelezea utambulisho wetu ambao tunaujua na kuchagua kuukubali kuwa sisi wenyewe huitwa mchakato wa msingi au utambulisho wa msingi au majukumu ya msingi. Ni utambulisho wetu ambao tayari tunaujua.
2. Mchakato unaozidi ufahamu wetu huitwa mchakato wa pili. Ni mambo ambayo hatuyajui. Ni utambulisho wetu ambao bado hatujui.

Kiini cha ngazi ya mchakato wa kazi ni anattā na suññatā katika Ubuddha.

Viwango vya nchi ya ndoto na uhalisia wa makubaliano ndivyo Ubuddha anavyoita “Ukweli wa Kidunia au wa Kawaida”.

Mchakato mkuu wa processwork ni mchakato wa kuibuka kwa kile kinachoitwa “nafsi na nafsi zake” au “mimi na vyangu” katika Ubuddha. Hii inaweza kuelezwa kwa misingi ya Paticcasamuppadā inayounda nafsi na hatimaye kusababisha mateso.

Ubuddha na processwork zote zinaangazia kukuza ufahamu. Vilevile katika Ubuddha, kuna msisitizo wa mafunzo ya umakini, hadi mtu aweze kuwa na ufahamu kamili katika maisha ya kila siku.

Kufanya mazoezi ya umakini na kutafakari kwa lengo la kuingia katika utupu. Kwa mfano, processwork pia hufanya kazi ya ndani ili kupata uzoefu katika kiwango cha kiini, au pia kuna mabadiliko ya muda mfupi ya ufahamu hadi hali ya kutokuwa na utofauti.

Inaweza kusemwa kwamba Ubuddha na processwork zote zinaangazia elimu inayotokana na uzoefu au kitu tunachoweza kuonyesha maishani kulingana na uzoefu wetu wenyewe. Kwa dhana, Ubuddha na saikolojia ni sawa, bila kupingana.

Kwa mtazamo wa vitendo, Ubuddha unasisitiza mazoezi ya umakini na ufahamu ili kuingia katika hali ya kutokuwa na nafsi au kuingia katika utupu. Akili ikitulia na kufikia utupu kwa viwango fulani, hisia za nje au kile kinachoitwa mambo ya kawaida yatatutatiza kidogo. Tunapopata ufikiaji zaidi wa mwisho wa mateso, au tunapopunguza mateso ya kiakili, tunaweza kukabiliana na mateso ya kimwili kwa urahisi zaidi.

Processwork inasisitiza mazoezi hadi kiwango cha kiini, kwa kufanya aina mbalimbali za kazi za ndani pia. Na tumia hali ya kufikia uzoefu wa kiini ili kuelewa au kuhamia katika nafasi au utambulisho mwingine, iwe ni utambulisho wako au si wako.

Kiini cha processwork ni kuingia haraka katika hali ya kiini au awamu ya nne, na inaweza kubadilisha majukumu kutoka mchakato wa msingi (utambulisho wa msingi) hadi mchakato wa pili (utambulisho wa pili) haraka kadri inavyotakiwa.

Tofauti kati ya dhana hizi mbili ni kwamba Ubuddha unalenga kushughulikia kuibuka kwa “mimi na vyangu” au mchakato wa msingi hadi mtu aweze kuona udanganyifu wa mchakato huo na hatimaye aingie katika utupu, bila mgawanyiko kati ya mimi na wengine.

Mtazamo wa Processwork ni kwamba mchakato wa msingi ni sawa. Hata hivyo, Processwork inajaribu kusema kwamba kile ambacho mchakato wa msingi kinachojua si ukweli kamili. Kwa sababu kuna upande mwingine wa uhalisia katika uwanja wa akili isiyotambuliwa au mchakato wa pili, ambao ni kiumbe kilicho mbali na kile tunachokifahamu. Wakati mwingine utambulisho huo unaweza kututikisa sisi (mchakato wa msingi) na kutufanya tuwe na msisimko.

Processwork inalenga kufanya kazi na usumbufu huu au mchakato wa pili ili kuwa rafiki zaidi kwa nishati ya usumbufu huu. Ili kunufaika na tofauti ya polariti, processwork haioni kwamba polariti kinyume lazima ziondolewe. Lakini tunapaswa kujua kiini cha upande kinyume, ili tuweze kukua kisaikolojia na kiroho.

Processwork haikanushi mazoezi ya umakini na ufahamu kulingana na Ubuddha, bali inawahimiza wote kufanya mazoezi ya umakini na ufahamu ili kuingia katika utupu, na inatambua kwamba utupu ni wa manufaa sana. Kwa sababu sifa hii itatusaidia kuingia katika akili za wengine.

Hata hivyo, kazi ya mchakato inajaribu kuonya kila mtu kwamba hali tupu si hali ya mwisho tutakayoisimama.

Sehemu kuu ya Ubuddha ni mazoezi ya kufikia hali ambayo unaweza kuona wazi kwamba utambulisho wako binafsi haupo kweli, na kuachana na vifungo vyote vya nafsi yako ili kuingia katika utupu wa kweli.

Umakini wa Ubuddha ni pale Ubuddha unapokuwa katika muundo wa dini iliyopangwa, yenye makuhani, na inayojitaja kuwa dini. Mara nyingi kuna mwelekeo wa kujikita tu katika masuala yaliyo nje ya dunia, ukweli wa mwisho unaochukuliwa kuwa kitu cha juu zaidi kuliko chochote kingine. Ubuddha mara nyingi hupuuzia masuala ya kidunia hadi kujitenga na dunia maskini, na haielewi kikamilifu muktadha wa kisiasa, kiuchumi, na kijamii.

Mambo muhimu ya processwork ni kujitambulisha kama nadharia ya muunganiko wa saikolojia, fizikia ya quantum na dini, ili kukabiliana na migogoro na tofauti ambazo ni mgogoro wa sasa. Kuna ngazi tatu za uzoefu katika processwork, ambazo ni muhimu kwa usawa na zinategemeana. Hii inafanya processwork iweze kujibu matatizo ya watu katika sekta ya biashara, migogoro katika mashirika, mahusiano, ikiwa ni pamoja na migogoro ya ndani ya mtu binafsi.

Uangalifu ni pale ambapo kazi ya mchakato inazungumzia mapinduzi ya ufahamu ili kuwafanya watu wa pande zote kuwa na afya njema ya akili na kufikia kujitambua kwa kweli. Haiwezekani kuepuka kuonekana kama upinzani dhidi ya mamlaka kuu. Hii ni tafsiri ya kazi ya mchakato kama chombo kwa wale waliotengwa, na inaweza kuwafanya watu wa kawaida na wenye msimamo wa kihafidhina kuwa na mashaka. Kwa sababu hii, processwork haiwezi kuwa daraja la kuunganisha na kuingiza maarifa mbalimbali ili kuunda suluhisho la mgogoro unaokabili jamii ya binadamu. Kwa sababu hatimaye processwork inaweza kupunguzwa hadi kuwa tiba ya kisaikolojia tu kwa watu wanaoweza kuimudu.

Katika masuala ya ukuaji wa kiroho, nadhani Ubuddha ni wazi kuhusu suala hili. Wakati saikolojia inayolenga mchakato, nadhani huitwa hali ya ustaarabu, “ukuu”, ambayo inajumuisha wema na huruma.

Tunapokuwa na wema na huruma mioyoni mwetu, tunaweza kuwasaidia wengine au kuchukua jukumu la mwezeshi wakati migogoro inapotokea. Hali hii imeunda cheo kinachoitwa cheo cha kiroho, ambacho ni cheo chenye ufahamu.

Kwa mfano, Arnold Mindel, mwanzilishi wa saikolojia inayolenga mchakato, haichoki kuwapatia wanafunzi wake mada za masomo. Lakini ametoa mchango mkubwa sana kwa dunia. Kwa mfano, nilipomuomba haki za kutafsiri na kuchapisha kitabu, alinipa bila malipo. Lakini tukipata faida, atataka 10%. Hata kama hatupati faida, ni sawa. Hii ni ya kuvutia sana.

Kwa Max, naona ubora wake mkubwa wa kiroho. Yeye ni mvumilivu na mkarimu anapojibu maswali, na huwapa wanafunzi kutoka nchi za dunia ya tatu. Ninaona hii ni sifa ya uzee. Sijawahi kutaja kwamba wafanyakazi wengi wa michakato huenda kufanya kazi katika maeneo hatari ya migogoro duniani kote.

Kwa maneno mengine, watu wenye sifa za uongozi wanatambua michakato yao mikuu na ni watu binafsi wenye ego ndogo. Kwa mfano, “Mimi ndiye pekee sahihi” au “Ni mawazo yangu pekee sahihi” yatapungua. Katika kipengele hiki, inaonyesha kuwa wana ufahamu wa kutokuwa na mshikamano na mawazo yao.

Hii ni kipengele cha kiroho cha saikolojia inayolenga mchakato. Ikiwa mfanyakazi wa mchakato ana mafunzo binafsi ya hali ya juu, kazi ya ndani kubwa na yeye mwenyewe, na mafunzo ya pili ya hali ya juu, basi atakuwa haraka sana kutokuwa na mshikamano naye mwenyewe. Hata hajaweka nafsi yake kuwa kitovu.

Uzoefu wa kujitenga katika Awamu ya 4 ya kazi ya mchakato unafanana sana na kuishi na mateso ya kimwili bila kuhisi mateso katika Ubuddha.

Hasa, Mindel alisema kwamba hii inaunganisha na asili, inaunganisha na hali ya kiakili ya asili inayoitwa akili ya mchakato. Katika Ubuddha inaitwa ukombozi au hali ya ukombozi. Ukombozi unamaanisha ukombozi kutoka kwa kushikamana au uhuru dhidi ya kushikamana.

Jiondoe katika mawazo yanayoshikilia: “mwili huu ni wangu”, “hii ni mimi”. Ubuddha unasema kwamba mwili huu si “wangu”, ni kipengele tu cha asili. Utambulisho huu au ego huja baadaye.

Katika kazi ya michakato, hii ni kuachilia kwa muda mchakato mkuu. Inamaanisha kwamba unaweza kujiondoa kwa muda kutoka kwako mwenyewe ili kuwa mwingine. Ambayo, ikiwa unaweza kufanya mara kwa mara, itakuwa nzuri sana kwa sababu itaunda kile kinachoitwa “mtiririko”.

Inamaanisha kwamba tunaweza kuhamisha ufahamu wetu katika kila awamu, hivyo unaweza kuelewa awamu ya kwanza, awamu ya pili, awamu ya tatu, na hatimaye tutakuwa wazee.

Kuhusu faida binafsi, kama kocha wa mafunzo ya Kibudha, nina zana za haraka kuwa na umakini na amani. Ninapofundisha, lazima niwe na umakini, kwa sababu lazima niwajali na kuwakumbatia wateja wangu. Akili yangu ikiwa tulivu, naweza kuzingatia na kusikiliza wateja wangu, na kuwajali. Mwishowe, inanisaidia kujirudisha, inanisaidia kudhibiti mawazo yangu wakati wa kipindi cha mafunzo.

Sasa mimi ni mtu wa kawaida, bado nafanya mazoezi haya mara kwa mara. Sikuwa nikifanya kwa bidii kama nilivyokuwa nikiwa nimepewa cheo cha ualimu. Kwa sababu naishi maisha yangu kama mtu wa kawaida, nafanya mazoezi kupitia shughuli za kila siku kama kuchora, kucheza muziki, kuandika mashairi, na mazoezi ya Qigong au Tai Chi. Binafsi, ninavutiwa na hisia za kimwili. Kwa mfano, sasa hivi najua ni joto sana kana kwamba kitu kinanikandamiza. Inaonekana kama unapokuwa na hasira, ambayo kama ningeiona mapema, singetambua.

Ningependa kuongeza kwenye uelewa wangu wa hivi karibuni kwamba, hapo awali nilidhani kuwa processwork inapaswa kuwa chombo cha kuwasaidia watu waliotengwa, hasa katika shughuli za kikundi. Ni chombo cha kuwatengeneza wazee kutoka miongoni mwa watu waliotengwa. Waache wasio na sauti waseme zaidi, na wahimize watu kupigania ndoto zao. Kwa sababu ndoto inaweza kuleta mabadiliko na uhuru ambao unaendana na maadili ya kidemokrasia. Iwe ni udugu, usawa, au uhuru. Processwork ina zana iitwayo Demokrasia ya Kina, inayoruhusu kila sauti kuwa na nafasi yake.

Hata hivyo, hizi ni baadhi tu ya sehemu za kazi ya mchakato ambazo ninaelewa zaidi. Katika falsafa, mtaalamu wa mchakato hafungi upande wowote. Mwezeshi wa mchakato wa kikundi hauruhusu jukumu la mwanaharakati kumvuruga wakati wa mchakato. Yaani, mwezeshi lazima awe katika Awamu ya 4, huru kutoka kwa makundi, bila upendeleo.

Kwa sababu mfanyakazi wa mchakato anaamini kwamba ikiwa ukandamizaji ni mkali mno, waliokandamizwa wataamka na kuleta mabadiliko. Jukumu la mkandamizaji lenyewe si baya, lakini lilionekana wakati huo katika muktadha fulani. Hatutoa jukumu hizo. Wafanyakazi wa mchakato hawahitaji kuchukia wakandamizaji na wamiliki wa mitaji. Hizi ni majukumu tu yanayojitokeza kwa sababu fulani zinazohusiana na muktadha wa mfumo.

Mfanyakazi wa mchakato anaweza tu kufichua majukumu haya, kupanga mchakato ili majukumu tofauti yajidhihirishe na kushirikiana. Zaidi ya hayo, anaweza kusaidia kugundua maana ya kina ya wanadamu. Hii inaweza kuwasaidia watu kuwa na chaguzi zaidi, kujenga uhusiano bora na kuunda jamii bora pamoja.

Panchuppathanakkhan inamaanisha mateso yote yanayotokana na mwili, hisia, dhana, miundo ya akili, na ufahamu.

Matokeo.

Ukweli daima ni mpya kila wakati, na haijawahi kuwa sawa. Maisha daima yanabadilika. Mabadiliko pekee ni ya kudumu; kila kitu kingine hubadilika. Mabadiliko pekee hayabadiliki; hiyo ni kweli.

Osho, kutoka kwenye kitabu chake ‘Msamaha’

Kutoka kwa maandishi ya mahojiano:

Kutoka kwa maandishi mawili ya mahojiano na Phra Chai Waradhammo na Natha Dannonthadharm, nina mambo mengi ya kukubaliana na kutoelewana nao wawili kama ifuatavyo:

Mara ya kwanza ulipojifunza kazi ya michakato, kwanini ulijifunza, na ulijisikiaje kuhusu hilo?

Mara ya kwanza niliposikia kuhusu kazi ya mchakato, Natha Dannonthadharm aliniambia kuhusu kitabu hicho, “Akili ya Mchakato”, iliyoandikwa na Arnold Mindell miaka kumi iliyopita. Miaka michache baadaye nilijifunza kazi ya mchakato kutoka kwa Gill Emslie. Hisia yangu ya kwanza ilikuwa kwamba hii ilikuwa nadharia ambayo ningependa kujifunza zaidi, ingawa sikuweza kufanya mazoezi ya kazi ya ndani kwa kutumia mwendo wa mwili wakati wa kozi.

Lakini niliweza kuelewa sehemu nyingi za dhana hiyo kwa sababu nilirudia kusoma noti zangu za mhadhara mara nyingi baada ya kozi. Kwa kuwa nilitaka kuelewa zaidi nadharia hii, miaka mingi baadaye nilikutana na Max na Ellen katika kozi ya siku sita. Siku ya kwanza ya kozi, bado sikuweza kufanya mazoezi yangu ya kazi ya ndani, hadi Ellen aliponifundisha jinsi ya kuyafanya. Siku ya mwisho, wakati Max alipokuwa akitambulisha kozi za DDI, niliamua mara moja kusoma na DDI ili kuelewa kazi ya mchakato kwa undani. Nilidhani kuwa kukutana na Max na Ellen kulikuwa ni jambo la kuthibitisha kwamba hii ndiyo nadharia niliyopaswa kujifunza.

Kwa sababu inaweza kuwa nadharia inayotoa majibu mengi kwa maswali yangu.

Kwa sasa nakubaliana na Phra Chai kwamba kuna maneno mengi mapya katika nadharia hii, lakini ni ya kuvutia sana. Wakati huo huo nakubaliana na Natha katika baadhi ya sehemu, na sikubaliani katika sehemu nyingine. Kwa sababu nakubaliana naye kwamba kazi ya michakato ni zana muhimu ya kushughulikia migogoro, lakini pia ni zana kuu ya kujitambua.

Nadhani kwamba ikiwa sitajishughulikia kwanza, nitawezaje kuwafundisha au kuwatambulisha wengine jinsi ya kutatua migogoro yao. Ni kama vile nina zana nzuri, lakini sijui jinsi ya kuitumia. Nakubaliana naye kwamba mchakato wa kikundi ni zana nzuri ya kufichua na kutatua migogoro ya kikundi, lakini pia ni zana nzuri kwa mfanyakazi wa mchakato kujifunza demokrasia ya kina. Kwa sababu ikiwa ungependa kuwa mwezeshi mzuri na mwenye ufanisi wa kazi za kikundi, lazima ujifunze zaidi katika demokrasia ya kina.

Baada ya kujifunza kwa DDI, niligundua kuwa kuna sehemu nyingi za kazi ya mchakato zinazohusiana na dhana ya Ubuddha ambayo ninaheshimu. Hii inanifanya niamini kulinganisha dhana hizi mbili, hasa katika dhana, ingawa mimi si mtaalamu wa Ubuddha.

Kama Mbudha, unaweza kuelezea ni vipengele gani vya kazi ya mchakato vinavyoongeza thamani kwako kama mtu na kama mwalimu au mkufunzi. Thamani hii ya ziada inaweza kuwa katika maeneo yaliyoonyeshwa hapa chini:

Kuhusu neno “Paticca-samuppada” ambalo Natha analizungumzia, sina uhakika kama nakubaliana naye au sivumiani naye. Kwa sababu nadhani kwamba Paticca-samuppada⁵ Inazungumzia kuibuka kwa vitu kwa utegemezi. Wakati kitu hiki kinapotokea, kitu hicho kinapotokea pia. Wakati kitu hiki kinapopotea, kitu hicho kinapotea pia. Uhusiano wao unaonekana kama mnyororo.

Nadhani Buddha alitumia neno hili kuelezea “sheria ya karma” (utapata kile ulichokifanya) na uhusiano wa kila kitu. Kwa hivyo tunapozungumzia mateso, tunapaswa pia kuzungumzia Paticca-samuppada. Kwa sababu inaelezea mateso na vyanzo vyake, ambavyo ni Dukkha na Samudaya katika “Ukweli Nne Mtakatifu”.

Kwa mfano, ukimpiga mtu kifua, unaweza kupata ugumu wa kupumua au mtu mwingine anaweza kukupiga kifua siku zijazo. Hii ni matokeo ya kitendo chako kulingana na “sheria ya karma”. Inaonekana kama sheria ya tatu ya sheria za mwendo za Newton, nguvu ya kitendo ni nguvu ya mwitikio kwa mtazamo wa kibinafsi.

Dhana za kinadharia:

Kwa maoni ya Phra Chai kuhusu mafundisho ya Buddha, “Kila kitu katika maisha yako ya kila siku ni udanganyifu.”, Nakubaliana naye sana, na nadhani kazi ya mchakato pia inafikiri hivyo. Kwa sababu chanzo cha ndani kabisa cha uhalisia wa makubaliano ni kiini chenye hisia. Inamaanisha kwamba uhalisia wa makubaliano tunaogusa kila siku si halisi, wakati uhalisia halisi ni ukweli katika kiwango cha kiini.

Kama Natha alivyosema, ukweli katika ngazi ya uhalisia wa makubaliano na ngazi ya ulimwengu wa ndoto ni ukweli wa kidunia au wa kawaida, wakati ukweli katika ngazi ya kiini ni ukweli wa mwisho katika Ubuddha. Ninakubaliana naye sana kwa sababu nadhani uhalisia wa makubaliano ni ukweli kuhusu matendo na tabia, na ulimwengu wa ndoto ni ukweli wa hali za akili kuhusu mawazo, hisia, na imani za msingi.

Ukweli katika kiini chake ni hali ya akili, Akili ya Mchakato^* au Akili ya Buddha, na hali ya Nirvana au mwamko kama inavyoonyeshwa katika ukweli wa mwisho katika Ubuddha. Inamaanisha kwamba tunaweza kuona kupitia udanganyifu wa uhalisia wa kidunia au uhalisia wa makubaliano na uhalisia wa ndoto hadi kwenye kinyume cha nafsi au kiini cha kila kitu.

Neno “ndoto” katika Ubuddha na kazi ya mchakato lina maana sawa. Kama Phra Chai anavyosema, moja ya maana ya “ndoto” inatokana na akili inayotambua siku zijazo. Wakati huo huo, katika kitabu “Kuota Ndoto Ukiwa Makini: Mbinu za Kuota Ndoto Makini kwa Masaa 24”, Mindell alizungumza mara nyingi kuhusu maana hii¹¹.

Kwa mfano, anapozungumzia mahali panapoitwa “Jiwe Hai”, au kompyuta iliyokuwa haifanyi kazi. Pia anasema kwamba “Ndoto huunda muundo wa uhalisia wa makubaliano,¹² ambazo si za eneo moja na si za wakati, na zinaweza kuonekana katika dalili za mwili wako na ishara zako za mwili usizokusudia”.

Kuhusu udanganyifu katika Ubuddha, nina mawazo mawili. Kwanza ni kwamba kitu halisi si cha kweli katika ngazi ya uhalisia wa makubaliano na ya ulimwengu wa ndoto, lakini ni cha kweli katika ngazi ya kiini kama nilivyosema hapo awali. Pili ni “kutokuwa na uhakika ni uhakika”. Kwa sababu Ubuddha hutufundisha kuhusu Utatu au tabia tatu za vitu vyote na viumbe vyote vinavyoundwa na kutokuwa na uhakika, mateso, na kutokuwa na nafsi. Hii ina maana kwamba kila kitu au kila kiumbe hakina nafsi na ni kutokuwa na uhakika, ikiwa ni pamoja na mawazo na hisia zetu.

Zaidi ya maoni ya Phra Chai kuhusu hisia za ndani katika Ubuddha, nadhani “mtazamo” katika kazi ya mchakato ni sawa. Hisia za ndani na mtazamo vinahitaji akili tupu ili kuhisi, na vinahitaji mazoezi makali ya kutafakari ili kuvifikia.

Vilevile, Mindell anaelezea hisia za ndani na mwelekeo katika kitabu chake, ProcessMind¹³. Alisema kwamba “maoni yako, mawazo ya ubunifu, na uwezo wa kutenda bila kupanga hutokea kutoka kwenye uwanja” aliouita “akili ya mchakato”. Akili ya mchakato ni “uwanja uliobana” au nafasi kati ya sehemu za nafsi zetu, na kati yetu sisi wanadamu na kila kitu kingine tunachounganisha nacho. Haiwezi kuonekana, lakini unaweza tu kuhisi na kutambua jinsi inavyosogeza vitu vinavyokuzunguka.

Ni kipengele cha quantum cha ufahamu wetu kinachotambua mwelekeo mdogo kabisa, rahisi kupuuzwa, unaoitwa “nano”, na kujitafakari juu ya uzoefu huu wa chini ya ufahamu.

Zaidi ya hayo, pia alisema kwamba “mtazamo wa kuota ni aina ya ufahamu usio wa maneno, aina ya hisia au hisia iliyokuwepo kabla ya picha au matendo, hisia inayojieleza kwa misingi ya sehemu za kisaikolojia na uhusiano wao kati yao."¹⁴”.

Aidha, Fukushima Roshi alisema¹⁵, “Akili tupu ni akili bunifu kwa sababu ikiwa uko tupu kabisa, chochote kinaweza kujitokeza kwako.” Nafikiri kwamba ikiwa hali ya akili unapo tafakari ni akili tupu, inaweza kuhisi chochote kinachojitokeza akilini mwako kama katika kiwango cha kiini.

Matumizi katika maisha ya kila siku:

Nakubaliana na Phra Chai kwamba mchakato wa kikundi ni zana nzuri ya utatuzi wa migogoro katika kila jamii. Lakini katika jamii ya Thai, katika baadhi ya jamii tunaweza kutumia shughuli hii moja kwa moja, wakati katika baadhi ya jamii hatuwezi, kulingana na tamaduni za jamii hizo. Pia nakubaliana naye kwamba maadili ya msingi ya shughuli ya mchakato wa kikundi, kazi ya mchakato, na¹⁶ Ubuddha ni sawa, “Ufahamu wa Nafsi”.

Zaidi ya hayo, napenda kufanya zoezi la kazi ya ndani la Process Work ninapokuwa na dalili za mwili. Hii inanisaidia kupona haraka. Wakati wowote ninapohisi kuchukizwa au hasira kwa mtu mwingine, napenda kupata nishati yangu X ndani ya mtu huyo haraka. Nishati yangu X ndiyo sababu ninachukizwa au kuwa na hasira kwa mtu huyo, na inanisaidia pia kumuelewa.

Ninapenda sana kufanya zoezi la kazi ya ndani kwa sababu ni zoezi rahisi na nzuri la kutafakari ili kupata kiini cha dalili za mwili au hekima yangu ya ndani. Pia ni zana nzuri ya kujifunza kuhusu utaratibu wa ngazi tatu za ukweli.

– Ukuaji wa kiroho.

Nakubaliana na Natha kwamba Ubuddha ni wazi kabisa katika kusaidia ukuaji wa kiroho, na nadhani kazi ya mchakato pia ni hivyo. Kwa sababu mtu yeyote anapojifunza kuwa makini na nishati zake za U na X katika maisha ya kila siku, ni vigumu kama vile mfuasi wa Ubudha anavyojifunza kuwa makini na “mimi na vyangu”. Ugumu si “jinsi ya kupata nishati ya X”, bali ni “jinsi ya kukubali kwamba ni nishati yako mwenyewe ya X”, kama vile kukubali ego au “mimi na vyangu” ndani yako.

– Kusaidia michakato ya kujifunza au taaluma yako.

Nakubaliana na Natha kwamba Ubuddha na kazi ya mchakato zote zinaweza kutusaidia tunapofanya kazi. Kwa kuwa mimi ni mwezeshi huru, kutafakari kwa Ubuddha kunanisaidia kuwa hapa na sasa. Wakati kazi ya mchakato inanifundisha kuamini mtiririko, na kuamini jamii niliyo nayo kila wakati. Kabla sijajifunza kazi ya mchakato, kila nilipofanya kazi, ilibidi nijitayarishe sana. Lakini baada ya kujifunza kazi ya mchakato, najitayarisha tu kwa dhana kuu ya mada ya warsha nitakayoiongoza. Kwa sababu kundi na washiriki wataniongoza kwenye lengo la mada ya warsha, si mimi peke yangu. Ninapenda hili sana.

– Kitu kingine chochote kinachofaa kwa jamii ya Thai kwa mfano binafsi, jamii, mashirika, n.k.:

Nakubaliana na wawili hao kwamba Ubuddha bado ni muhimu kwa jamii ya Thailand. Nakubaliana na Phra Chai kwamba serikali ya Thailand inafanya Ubuddha kuwa masuala yao, ikiwa sehemu ya taifa. Kwa sababu ikiwa serikali inatambua kwamba njia nyingi za kuweka heshima kwa Ubuddha miongoni mwa Wathai si za Ubuddha, inapaswa kuzizuia. Kwa mfano, mahekalu mengi hujenga sanamu kubwa za Buddha na sanamu nyingine (kwa mfano, Guan Yin au Ganesha) katika mahekalu yao, ili kuwavutia watu kwenda huko.

Kwa mtazamo wangu, Ubuddha bado unafaa kwa jamii ya Thailand kwa sababu watu wa Thailand ni wema, na wanapenda kusaidia na kuwapa wengine. Kwa nadharia, Ubuddha wa Mahayana unaweza kuwa unafaa zaidi kwa jamii ya Thailand kuliko Ubuddha wa Theravada. Kwa sababu watu wengi wa Thailand wanahitaji kuwa na waunga mkono wa kihisia kama Bodhisattva katika Mahayana, wakati Theravada inasisitiza dhana za mafundisho ya Buddha.

Wengi wa Wathai hawavutiwi na dhana au falsafa yoyote, lakini wanapenda kufanya mambo yale yale pamoja na wengine. Zaidi ya hayo, hawavutiwi kujifunza Dhamma kwa undani, bali wanavutiwa na kujipatia thawabu na kuabudu, na kuomba baraka kutoka kwa vitu vyote vitakatifu ikiwemo sanamu za Buddha. Miaka michache iliyopita, walivutiwa na mazoezi ya umakini wa akili, kwa sababu nyota wengi maarufu walivutiwa nayo.

Wakati huo huo, baadhi ya tamaduni za Mahayana zimejumuishwa katika Ubuddha wa Theravada wa Thai kupitia tamaduni nusu za Kichina nchini Thailand. Kwa mfano, kuheshimu mababu na wamiliki wa ardhi katika sherehe ya Mwaka Mpya wa Kichina, au kula vyakula vya mboga baada ya kumalizika kwa Nane ya Ubuddha, n.k.

Nilipokuwa mdogo, nilifundishwa kwamba ikiwa ningependa kufuata Dhamma, ningehitaji kuacha familia yangu na kuishi hekaluni. Nilipokomaa, niligundua kwamba kila hekalu halisisitizi kufundisha mazoezi ya Dhamma. Ingawa kuna jumuiya nyingi za wafuasi wa Dhamma katika hekalu mbalimbali, haziko katika amani; kwa kawaida ni jumuiya zenye vurugu katika muundo wao.

Kwa hiyo niliamua kwamba ikiwa ningependa kufanya mazoezi ya Dhamma, naweza kufanya mahali popote, sio tu hekaluni. Kipengele muhimu cha kufanya mazoezi ya Dhamma hakitegemei hekalu, maeneo, au walimu, bali kinategemea nia yako.

Kutokana na uzoefu wangu mwenyewe, nilijifunza kutafakari kwa kukaa kutoka kwa walimu wengi katika warsha nilizohudhuria, na nikasoma njia nyingi za kutafakari. Sasa ninachagua kutafakari kwa njia mbili: kwa kutafakari nikiketi na kwa kuchora na kupaka rangi mandala. Akili yangu inapokuwa tulivu, hufanya kutafakari nikiketi, lakini inapokuwa imechanganyikiwa, napendelea kuchora na kupaka rangi mandala ili kutafakari. Ikiwa ungependa kutafakari, unapaswa kuchagua njia unazopendelea kutafakari. Hii inaweza kukusaidia kuwa mtulivu na mwenye umakini.

Kwa mtazamo wangu mwenyewe, nadhani utamaduni wa Theravada wa Thailand si utamaduni safi wa Theravada, bali ni utamaduni mchanganyiko. Lakini ni utamaduni wa Theravada unaofaa sana kwa jamii ya Thailand.

“Ukuaji wa kiroho ni hali ya muda tu. Ni hali inayojaribu nguvu zetu katika kukabiliana na kuvumilia mateso na maumivu moyoni mwangu. Ili tuweze kujikuta tukishinda huzuni hii ya mioyo yetu. Wakati huo bado tutakuwa na furaha, utulivu, na amani.

Chaiyos Jiraprerpkpinyо – Mwezeshi wa Kithai wa enneagram, Satir, na NVC, kocha, daktari wa akili.”

Kwa mitazamo ya Natha.

Pia nina masuala mengi ya kukubaliana na kutokubaliana na Natha, kama ifuatavyo:

– Kutoka kwa wazo la Natha: “Wakati Ubuddha unachukua sura ya dini, utathamini Dhamma ya juu kabisa na kupuuza Dhamma ya kidunia, yaani kisiasa, kiuchumi, kijamii, n.k.”

Sikubaliani naye katika suala hili. Kwa sababu kuna watawa wachache wanaofundisha Dhamma ya juu hadharani. Na pale watawa wanaposhiriki mawazo yao kuhusu siasa, watasimamiwa na umma na serikali. Ni vigumu kwa watawa wa Thai kuzungumzia mawazo yao ya kisiasa.

Nadhani pia kwamba nusu ya watawa wa Kithai wamepewa udhama tangu utotoni, umri mdogo mno kuelewa ukweli wa maisha. Wanapaswa kujifunza Dhamma, si kwa ajili ya fursa za dunia. Kawaida hujifunza uhalisia wa maisha kutoka kwenye maandiko, si kutoka katika hali halisi. Hivyo hawawezi kuelewa maisha kwa kina kama watu wa kawaida. Kuna baadhi ya watawa wanaopata fursa ya kusoma katika vyuo vikuu, hivyo wanaweza kujifunza zaidi katika mazingira ya kidunia. Zaidi ya hayo, mafundisho mengi ya watawa yanahusu ’kutenda mema“, ”kutotenda mabaya“, ”usisababishe matatizo kwako na kwa wengine“, ”fanya moyo wako uwe safi na ujaze wema“, na ”punguza mtego wa “mimi” na 'vyangu'". Hasa watawa wa maeneo ya mbali, kwa kawaida hawana hamu na Dhamma wala ulimwengu. Nadhani mtawa anatambua kwamba yeye pia hafiki ukweli wa mwisho, hivyo anachukua jukumu la kuwa mrithi wa dini katika jamii ya Thailand, na si Arahant. Ikiwa kuna baadhi ya Wabuddha wa Thailand wanaopenda Ubuddha kwa undani zaidi, watasoma kutoka kwa watawa ambao ni wataalamu katika njia maalum, kwa mfano, wataalamu wa kutekeleza Dhamma.

– Kutoka kwa wazo la Natha: “Watu wa kawaida na wenye msimamo wa kihafidhina wanashuku kuhusu nafasi ya kazi ya mchakato kati ya daraja linalounganisha sayansi mbalimbali kwa njia ya pamoja na tiba ya kisaikolojia”.

Sikubaliani naye. Kwa kuwa kazi ya mchakato ni sayansi inayotumika inayojumuisha sayansi mbalimbali pamoja: fizikia ya quantum, Tao, saikolojia ya Jung, na ushaman, haiwezi kupimwa kwa vifaa au vipimo vya kisayansi. Ni rahisi kuwafanya watu wa kawaida na wenye mtazamo wa kihafidhina wasielewe. Kwa kuwa ni sayansi tata, kazi ya mchakato huwafanya watu wahisi ugumu kuelewa. Sio ajabu kwamba watu wanafikiri kazi ya mchakato ni mojawapo ya mbinu za tiba ya kisaikolojia.

– Nakubaliana naye kwamba ikiwa wafanyakazi wa mchakato wataelewa jukumu la “wanaokandamiza”, hawatawachukia wamiliki wa mitaji. Kwa sababu ikiwa wafanyakazi wa mchakato watapitia hatua nne za hali ya mzozo, wanapaswa kuelewa majukumu ya wamiliki wa mitaji na wanaokandamiza na mawazo na hisia zao. Hivyo wanaweza kuelewa kwa nini wamiliki wa mitaji walitendea waliokandamizwa hivyo, na kwa nini walichagua njia hii katika hali hii. Wakati huo huo, katika Ubuddha, tunaweza kutumia kanuni ya “Itappaccayata au Paticcasamuppada”, sheria ya sababu na athari, ili kuelewa hali hii.

– Kutoka kwa wazo la Natha: “Kutokana na kugundua kwa Mindell usumbufu, inaonekana kama kugundua chanzo cha mateso.”
Nakubaliana naye kwa sababu wakati wowote itakapopatikana, dalili za mwili wangu zitakuwa bora. Hii ni sawa na mafundisho ya Buddha kwamba, “mwili na akili vimehusiana."¹⁷”Dalili zote za mwili husababishwa na akili, kutokana na hali ya akili iliyo na hasira, iliyotawaliwa na mawazo mengine, au kile kinachoitwa akili mbaya. Kwa hiyo, tukijifunza kuacha akili zetu zikae tu katika wema, au tukikubali kwa uaminifu kwamba kuna hisia mbaya ndani ya akili zetu, bila kuzizima, dalili mbalimbali za mwili zinazotokana na akili hizi pia zinaweza kupungua.

– Ninakubaliana na Natha kwamba hali ya “Akili ya Mchakato” ni sawa na “Ukombozi” katika Ubuddha. Nadhani ni hali ile ile ya awamu ya 4, ufahamu wazi, akili iliyozinduka. Kwa sababu ni hali za akili zisizo na tamaa zozote za kibinadamu na zinaelewa dunia kama sheria ya “Utatu”. Ni hali ya ukombozi kutoka kwa mambo ya kujishikiza, na kutoka kwa “Mimi na Vyanguvu vyangu”. Hivyo basi, katika hali hii hakuna utofauti, ni kama hali ya akili tupu. Lakini sikubaliani naye kwamba ni kujitenga kwa muda kutoka kwa mchakato wetu wa msingi. Nakubali kwamba huu ni mchakato wa pili. Lakini nadhani kuelewa michakato yote miwili ya msingi na ya pili au nishati zako za U na X, ni muhimu sana. Kwa sababu zote ni zako. Unapoelewa nyanja zako zote, unaweza kujiielewa kwa njia mpya. Hivyo basi, njia hii mpya inakuleta kwenye mchakato wako mpya wa msingi, ambao ni tofauti sana na mchakato wako wa awali wa msingi. Kama Mindell anavyosema katika kitabu chake¹⁸ kwamba “huwezi kurudi nyuma” na “utajirahisishia maisha yako”.

– Kuhusu awamu ya 3 katika mzozo, kubadilishana majukumu, nadhani hili hutusaidia kuelewa ulimwengu wa ndoto wa wengine, lakini halitusaidii kufikia kiini cha wengine. Kwa uelewa wangu mdogo, ulimwengu wa ndoto hutusaidia kufikia kiini, ikiwa tutafanya kazi ya ndani zaidi. Mara nyingi, utatuzi wa mzozo husaidia pande mbili kuelewana bila kufikia kiini chao. Kwa sababu kwa kawaida wanatofautiana katika ulimwengu wao wa ndoto (yaani, mbinu, imani kuu, n.k.), lakini ni sawa katika kiini chao. Nadhani katika awamu ya 3 ni muhimu kuwa na ufahamu kuhusu nishati za X za pande zote mbili zilizo katika mzozo, hasa nishati yako mwenyewe ya X. Pia nadhani kwamba unapokuwa katika awamu ya 4 ya mzozo, unaweza kuelewa kiini cha mzozo. Kwa mfano, mimi na kaka yangu mdogo kwa kawaida tuna imani tofauti, kwa hivyo mara nyingi huwa tuna mzozo mdogo. Ingawa tunazingatia jambo moja lile lile. Hivyo, ninapochukua nafasi ya kaka yangu, naweza kumuelewa. Hapo ndipo naweza kuelewa mizozo yote tuliyonayo. Hata hivyo, mara nyingi tunasahau awamu ya 4 kwa sababu bado tunazingatia awamu ya 2 ya migogoro yetu. Kwa hivyo, huna haja ya kubadilisha majukumu au kuchukua upande mmoja, kwa sababu unaelewa pande zote za mzozo, isipokuwa unahitaji kuchunguza baadhi ya majukumu katika mzozo huo. Kutokana na uzoefu wangu mwenyewe wa kuangalia pande zote mbili za mzozo, hawapigani kwa ajili ya malengo yao, bali wanapigana kwa ajili ya mitazamo yao au ubinafsi wao, na wanakataa kuona mtazamo wa mwenzake. Hasa katika jamii ya Thai, washiriki wengi wa michakato ya kikundi wanahitaji tu kutoa sauti zao kwa mtu mwingine. Hii ina maana kwamba wanakwepa au kutoroka kukabiliana na awamu ya 3 ya mzozo, yaani kubadilishana majukumu. Kwa sababu baadhi yao wanajisikia kutothaminiwa wanapokosa mitazamo yao wenyewe.

– Natha anapozungumzia “mtiririko”, mimi nafikiria “kutofanya” katika kazi ya mchakato na “kuwepo” katika Ubuddha. Kwa sababu unapokuwa umewepo, hutafikiria yaliyopita, wala kuwa na wasiwasi kuhusu yajayo. Unapokuwa umewepo, kila kitu kinachokuzunguka kitakusaidia, kama ilivyo hali ya “kutofanya” katika kazi ya mchakato. Zaidi ya hayo, Ubuddha unasema kwamba “kuwepo” ni hali ambayo tunazungumza na kufanya chochote kingine kwa ufahamu, bila kushikilia yaliyopita au yajayo. Tukifanya mazoezi ya kutafakari au umakinifu, ni rahisi kwetu kuwa katika wakati uliopo. Wakati huo huo, kazi ya mchakato inasema kuwa kuwa katika wakati uliopo hutufanya tujisikie kwa uwazi na kwa kina sana. Kwa mfano, tunaweza kugusa hisia za miili yetu kila wakati. Tukichanganyikiwa, hatuwezi kuzigusa tena. Kugusa kwa mawazo na hisia zetu kila wakati, ni kujitafakari kwetu kuhusu kila kitu kinachotuathiri kila wakati.

Kutoka kwa mawazo na uzoefu wangu mwenyewe.

Kama nilivyosema katika sehemu ya kwanza ya tasnifu yangu, ninavutiwa na kazi ya mchakato na Ubuddha. Sio tu kwa sababu mimi ni Mbuddha, bali pia nadhani Ubuddha unatoa chaguo kwa wafuasi kufuata au kutofuata baada ya kufahamiana nayo. Mimi ni Mbudha wa Theravada. Napenda kuwa hivyo kwa sababu nadhani Ubuddha wa Theravada haina kanuni maalum za kufuata, na inaonekana kama dhana. Hivyo hii inaweza kuwa udhaifu wake na wakati huo huo, kwa sababu kila mfuasi anaweza kuiheshimu kwa njia yake mwenyewe, kuwa nguvu yake. Hasa katika utamaduni wa Thai ambao una mchanganyiko mkubwa sana kiasi cha kushindwa kutambua sifa zake hasa.

Kwa nini bado mimi ni Mbudha wa Theravada? Ingawa ninapopata matatizo maishani, kawaida huwa nafikiri kuwa chanzo kikuu ni Karma tu, si mimi mwenyewe. Lakini bado nina maswali kuihusu. Nimeheshimu madhehebu haya tangu nilipokuwa mtoto na familia yangu. Lakini nilipokuwa kijana, niliamua kuheshimu dini hii kwa misingi yake, “fanya mambo mema, usifanye mabaya, na safisha akili yako”. Kwa sababu niliona fujo kwa watu waliokuwa wakienda hekaluni. Kwa hivyo madhehebu hayana umuhimu kwangu, hasa madhehebu ya Mahayana. Kwa sababu madhehebu haya yana mila nyingi mno kwa wafuasi, jambo ambalo naweza kuliona kutoka kwa mila za Kichina katika jamii za nusu Kichina. Hii huwafanya baadhi ya wafuasi, ambao hawawezi kufanya mila hizi zote, wajisikie hatia. Wakati huo huo, ikiwa wafuasi wataipa umuhimu zaidi mila kuliko kiini cha dini, basi dini yenyewe ina umuhimu gani?

Ingawa mimi sina uhusiano mkubwa na sekta ya Vajrayana. Nilishiriki katika kutafakari mtandaoni miaka michache iliyopita, lakini sikuweza kutafakari. Kwa sababu kiongozi alituagiza kutafakari juu ya vitu nilivyovichukia, jambo lililonifanya nihisi kuvurugika na kuchanganyikiwa. Kwa sababu ninafahamu aina ya kutafakari inayofanya akili yangu iwe tulivu na yenye amani. Kwa kawaida mimi hutafakari kwa kutafakari nikiketi. Wakati wowote ninapohisi kuchanganyikiwa wakati wa kutafakari, kwa kawaida mimi huacha kutafakari nikiwa nimeketi. Kwa sababu nina hakika kuwa akili yangu imechanganyikiwa sana ili kutafakari. Baadaye natumia kuchora na kupaka rangi mandala kwa ajili ya kutafakari ninapohisi kuchanganyikiwa. Kwa sababu naweza kuzingatia tu kuchora na kupaka rangi mandala bila kufikiria wala kuwa na matarajio, hii inaweza kunifanya nihisi mtulivu. Lakini bado hutafakari kwa kutafakari nikiketi wakati akili yangu iko sawa.

Kufikia hatua hii, kutoka kwenye kitabu, Kujiendeleza peke yako¹⁹, inasema kwamba niko kwenye ukingo unaonifanya nisiweze kutafakari katika njia ile ile. Kutokana na uzoefu wangu, ukingo wangu mkubwa ni kufikiria kupita kiasi. Kwa sababu ninapokutana na matatizo yoyote maishani, kawaida hufikiria sana kuhusu tatizo hilo, hata kama haliko kubwa tena. Kwa hivyo, nikiendelea na kutafakari nikiketi, akili yangu itajaa mawazo mengi kuhusu suala nililokuwa nikihofia na masuala mengine ya maisha yangu ya kila siku wakati huo.

Kwa hivyo, lazima nibadilishe njia kutoka kwa hisia za mwili hadi taswira kwa ajili ya kutafakari, kwa sababu lengo langu la kutafakari ni kuwa mtulivu na kimya. Mindell alisema kwamba hii ina maana kwamba katika hali hii naweza kuongeza ufahamu wangu wa njia ambazo hazijatumiwa. Pia alisema kwamba usumbufu wakati wa kutafakari ni ego inayochunguza kama mchakato wa pili unaoweza kuuona. Nadhani kwamba ninapobadilisha njia yangu ya kutafakari kutoka kukaa hadi kuchora na kupaka rangi, umakini wangu hubadilika. Hivyo usumbufu huu pia huvurugika.

Kwa sababu ninapofanya kutafakari nikikaa, akili yangu iko tulivu, hivyo mambo yanayovuruga yanaweza kuonekana kwa urahisi. Wakati ninapochora na kupaka rangi mandala, umakini wangu uko kwenye mandala, hivyo kuna nafasi ndogo kwa mambo yanayovuruga kunisumbua. Kwa kutafakari nikiketi, mwalimu kawaida husema kwamba ninapopata mawazo, naweza tu kuyafuata. Lakini akili yangu isipokuwa imara, mawazo mengi hutokea wakati wa kutafakari nikiketi. Yanavuruga tafakari yangu kwa sababu ninatarajia kutafakari kunisaidie kuwa mtulivu, si mwenye wasiwasi.

Kwa kuwa kuna masuala mengi sana ya kazi ya mchakato ambayo naweza kuyalinganisha na Ubuddha, nitachagua tu yale ambayo nimepata uzoefu nayo binafsi ili kuyalinganisha katika tasnifu hii.

Kutoka kwa maneno ya Phra Chai, “katika Theravada, kila mazoezi ni magumu”, nadhani kwamba sekta hii inaweka mkazo zaidi kwa watawa wa kiume kuliko watawa wa kike, waumini wa kawaida wa kiume na wa kike kufanya mazoezi ili kufikia Nirvana. Lakini kuna vitabu viwili vilivyobadilisha mtazamo wangu kuhusu hili. Ni “Jonathan Livingston Seagull” iliyoandikwa na Richard Bach, na “Siddhartha” Imeandikwa na Hermann Hesse. Wanasema kwamba kufanya mazoezi kwa umakini na mara kwa mara hadi kufikia kiini cha kile unachofanya ni hali ile ile unayopata unapofikia kiwango cha kiini cha mambo.

Nadhani pia kwamba hii ni sawa na hali ya Nirvana katika Ubuddha. Hasa, jamii ya Thailand inafafanua kwamba mfalme ni mwakilishi wa Mungu, hivyo kufikia lengo kuu la Ubuddha kunapaswa kuwa kwa mfalme pekee na wale wenye cheo cha juu kijamii, si kwa watu wa kawaida. Kwa hivyo nimebadilisha mawazo yangu kwamba “kila mtu anaweza kufikia Nirvana ikiwa atajitahidi kufikia hali hiyo ya akili.”.

Kutoka katika kitabu “Kuota Ndoto Ukiwa Uko Makini”, Mindell alisimulia kwamba Lewis, mzee wa Waaboriginal, aliweza kuona kiini cha Victory Square alipokuwa akizungumza na akina Mindell. Nadhani hali ya Lewis ni ile ile na ile ya Buddha na Arahants wake walipokuwa wakiishi baada ya mwamko. Kwa sababu wakati huo Buddha aliishi maisha ya unyenyekevu pamoja na watu baada ya mwamko, na Arahants walifanya hivyo baada ya kupata mafundisho ya Buddha. Wakati huo huo, hawakuipoteza uwezo wao wa kufikia hekima yao ya ndani au hisia zao za ndani, kama ilivyokuwa kwa Lewis.

Katika hali hii, Waaboriginal wa Australia huiita “hali ya uwepo"²⁰”, kulingana na uwanja wa fikra za mchakato wa watu binafsi na jamii. Kwa sababu wanaamini kwamba kila mtu anaweza kuhisi uwepo wa Dreaming (au kiini chenye hisia), ambapo nafasi, wakati na uhalisia wa makubaliano wa leo pia vinakubaliwa na watu hao. Pia kuna makubaliano kuhusu uhalisia wa Dreamtime. Pia wanaamini kwamba kuna sehemu ya kila mtu inayodumu milele, iliyokuwepo kabla ya mtu kuzaliwa na inaendelea kuwepo baada ya maisha kuisha.

Kutoka kwenye kitabu, Kiongozi 2^na Mafunzo. Kwa Maisha Yako na Dunia Yetu, Mindell alisema, “kuwa ardhini kunamaanisha kuwa na uhusiano na ulimwengu, na utupu wake, na akili yake iliyo wazi na tupu"²¹”. Kisha uzoefu wetu binafsi wa kiini ni uzoefu wa muda mfupi wa athari ya uwanja inayotuzunguka, ambapo kiini kinaonekana kama nafasi. Hivyo ni uzoefu wako wa nafasi ndani yako, pamoja na kati na kuzunguka sisi.

Unapokuwa katika awamu ya nne²² Neno “huwezi kurudi nyuma” linamaanisha kwamba baada ya kubadilisha nafasi katika awamu ya tatu, unaweza kuona nishati zako za X waziwazi. Kwa hivyo katika awamu ya nne, unaweza kuona sehemu zako zote zinazoundwa na nishati zako za U na X, ambazo hubadilisha mtazamo wako kutoka ule wa awali.

Ingawa hali ya mwamko na kujitenga ni ya muda mfupi, nadhani hali ya akili baada ya hali hii ni endelevu zaidi, kama katika awamu ya nne.

Kuhusu “Sheria ya Karma”, kawaida tunadhani kwamba “kile tunachopokea leo ni matokeo ya kile tulichofanya zamani"²³”Zaidi ya hayo, katika Ubuddha tunaweza kutumia “Yonisomanasikara” kuzingatia matendo ya wengine, ikiwa ni pamoja na matendo yetu ya zamani. Lakini katika kazi ya mchakato, tunapopokea kutoka kwa wengine, tunapaswa kuzingatia chanzo cha matendo yao, hasa ulimwengu wao wa ndoto na nishati za X.

Mindell pia alisema kwamba “Dalili sugu ambayo huwezi kuiondoa inaweza kuwa zawadi, aina ya mwanga wa kukuzuia usingizi na kukutenganisha na utambulisho wako wa kawaida katika uhalisia wa makubaliano wa kijiografia."²⁴”Wakati Ubuddha unaamini kwamba ugonjwa sugu ni matokeo ya matendo ya maisha yaliyopita. Kwa hivyo tunapaswa kufanya mema mengi ili kuuponya katika maisha haya. Ukiona kwa juu, unaweza kufikiri kwamba kauli hizi hazilingani. Lakini mimi nadhani zinalingana. Kwa sababu kazi ya mchakato inaamini kwamba dalili sugu ni zawadi kwetu ya kuamka, wakati Ubuddha unaamini kwamba ugonjwa sugu ni zana kwetu ya kufanya mambo mema ili kufidia mambo mabaya yaliyopita. Mambo mema tunayoweza kufanya kwa uzoefu wa zamani ni kuomba msamaha na kusamehe wengine na sisi wenyewe kwa mahusiano yetu ya zamani.

Kutoka kwa maneno, “ikiwa ni mshiriki wa dini, mfumo huo wa imani ni muhimu kwako"²⁵”Ni kweli sana kwangu. Mimi ni Mbudha kwa sababu sioni imani na miungu, lakini naamini katika ukweli wa asili, ukweli mtukufu minne, na sheria ya karma. Pia naamini kwamba kufikia miungu katika dini nyingi ni hali ile ile ya kufikia Nirvana katika Ubuddha. Sioni imani na kila neno la mafundisho ya Ubudha, hasa katika utamaduni wa Theravada wa Thailand. Lakini kwa kawaida mimi hufikiria kwa makini kila fundisho la Ubuddha ninalojifunza kabla ya kuliamini, ikiwa ni pamoja na dhana za kazi ya mchakato. Hii ni sehemu moja muhimu ya mafundisho ya Buddha, “Kalamasutta”, ushauri kuhusu jinsi ya kuchunguza mafundisho au kushughulikia masuala yenye shaka. Katika baadhi ya matukio huamini fundisho ghafla, kwa sababu fundisho hili ni sawa na uzoefu na uchunguzi wangu. Imani ya Theravada pia imenishawishi kwa mtazamo wa “Lazima niwe imara kabla ya kuwasaidia wengine”.

Kuhusu njia, katika Ubuddha kuna njia sita zinazojumuisha kuona, kusikia, kunusa, kuonja, kugusa, na hisia. Wakati njia katika kazi ya mchakato zinajumuisha kuona, kusikia, mwendo wa mwili, hisia za mwili (proprioception), uhusiano, na dunia. Kuhusu njia za uhusiano na dunia, katika Ubuddha tunapaswa kutumia mbinu ya kutafakari kwa kina inayoitwa “Yonisomanasikara”, ili kujifunza kuhusu njia hizi mbili. Kwa sababu ni ngumu sana kuonekana mara moja. Pia nadhani kuwa njia za Ubuddha ni njia zinazoathiri akili yako au hisia zako mara moja. Wakati njia za kazi ya mchakato ni njia za kupokea taarifa kuhusu hali yako ya kisaikolojia. Hiyo wakati mwingine huhitaji muda ili kuzitambua, hasa njia za uhusiano na dunia kwa sababu ni njia ngumu.

Ego, kazi ya mchakato na Ubuddha zote huizingatia ego, lakini kwa njia tofauti. Ikiwa nishati za U katika kazi ya mchakato ni ego, hii inamaanisha kuwa ego hii si sisi wote. Kwa sababu kuna sehemu zingine za ego tunazozikana, nishati za X, ambazo kwa kawaida tunazirusha kwa wengine. Uirusho wa ego iliyokaniwa ni sehemu ya Ubudha pia. Lakini Ubudha unafikiri kuwa ego ni kikwazo kikubwa cha kufikia Nirvana, kwa hivyo tunapaswa kuiondoa. Wakati katika kazi ya mchakato tunatumia nishati za U na X kufanya kazi zetu za ndani, na kama chombo cha kuchochea akili zetu. Nina wazo kwamba, tukitazama ubinafsi kama kitu kisicho na uhakika katika maisha yetu, jinsi kilivyo, hatutashikilia tena. Kwa maneno mengine, tukitumia ubinafsi kama chombo cha kufanya mambo mema katika maisha yetu, inamaanisha kwamba ubinafsi unaweza kutusaidia kufikia Nirvana bila kuutupa, sivyo?

Kwa mchakato wa msingi na wa pili, Ubuddha unaamini kwamba “mimi na vyangu” ni udanganyifu, vinatokea, vipo na hupita kwa muda tu. Wakati kazi ya mchakato inaamini kwamba nishati za U na X, au “mimi na vyangu” katika Ubuddha, si vyangu tu. Bali ni utambulisho wa sisi sote, inategemea wewe kama utaweza kukubali au la. Chochote unachokubali kuwa chako ni mchakato wa msingi, ilhali chochote usichokubali ni mchakato wa pili. Unapojaribu kuchukua nafasi ya mchakato wako wa pili kupitia mchakato wa kubadilisha umbo, mwishowe unaweza kubadilisha mchakato huu wa pili kuwa mchakato wako mpya wa msingi. Hiyo inakusaidia kuhisi umoja na wengine. Hii ina maana kwamba mchakato wa msingi au “mimi na vyangu” katika kazi ya mchakato ni wa muda, unaweza kubadilika wakati wowote. Mchakato huu hutokea katika hali ya ndoto, kwa hivyo pia ni udanganyifu. Kadiri unavyoona kuwa nafsi hiyo nyingine ni nafsi yako mwenyewe, ndivyo “mimi na vyangu” ndani yako vinavyopungua. Kwa sababu nafsi hizi si zako pekee, bali ni zetu sote. Hivyo, kushikilia dhana ya “mimi na vyangu” kutapungua.

Kila ninapokumbana na tatizo maishani, kawaida hutumia “Yonisomanasikara” kutatua na kujikumbusha. Naanza na: 1) Kujikumbusha kinachotokea katika hali hii, mateso. 2) Kuchunguza vigezo, wadau, na jukumu langu katika hali hii, chanzo cha mateso. 3) Ikiwa ninahitaji kuondoka katika hali hii, nifanye nini? Ninahisi nini nikifanya hivyo, je, ni hitaji langu la kweli? Na ni athari gani kwangu nikifanya hivyo? Katika hatua ya 2, mara nyingi hutumia mawazo kuwa katika nafasi za wengine katika hali hii, ili kuelewa kwa nini wanafanya hivi, yaani, wanahisi nini, wanahitaji nini, au wanatarajia nini, n.k. Katika hatua hii, naweza kuona kwa nini mimi na wengine hatujatosheka na tatizo hili, na hatimaye naweza kuona chaguzi za utatuzi. Kabla ya kufikia lengo bora zaidi, mara nyingi tunahisi maumivu ambayo hutegemea jinsi tunavyothamini kila hali. Hivi ndivyo ninavyotumia “Yonisomanasikara” kwa msingi wa “Ittappaccayata” au “Paticcasamuppada” katika maisha yangu ya kila siku. Kwa sababu kile kilipo, huleta kingine. Mambo yote hutegemeana, visababishi haviwezi kutokea peke yake. Hivyo basi, “Ittappaccayata” ni zana muhimu ya kuzingatia mateso, Dukkha, visababishi vya mateso, Samudaya, na kuzima mateso, Nirodha.

Kutokana na uzoefu huu, nadhani kwamba siku zote nimekuwa nikitumia kanuni ya kazi ya mchakato katika maisha yangu ya kila siku bila kutambua, hasa kubadilisha nafasi kwa mujibu wa “Yonisomanasikara”. Baada ya kujifunza kazi ya mchakato, ninapohisi kutoridhishwa na mtu mwingine, napenda kufanya kazi ya ndani ili kugundua nishati yangu ya X ndani ya mtu huyo. Hii inanisaidia kuachilia hadithi hii kwa urahisi, na kukubali nishati hii ya X ndani yangu. Ugumu wa kuachilia unategemea “ni kwa kina gani nishati hii X iko ndani yangu” au “ni ukubwa gani wa mpaka wangu kwa nishati hii X”.

Kujitenga au kuachilia, Ubuddha wa Theravada kwa kawaida husema kwamba tunapaswa kuachilia hadithi zisizoridhisha, ili zisituumize tena. Lakini kwa uhalisia, ni vigumu kuziachilia. Kwa sababu kama siwezi kuelewa hadithi kwa uwazi, siwezi kuiachia kwa urahisi. Kwa hivyo, mchakato wa kujifunza ni zana nzuri inayoniwezesha kuachilia. Kazi ya ndani na kubadilisha majukumu hunisaidia kuelewa hadithi au mtu anayenifanya nisiridhike. Nadhani kuna jambo lingine muhimu la kuliachia, ni jinsi ninavyolipa thamani. Ikiwa ni hadithi ambayo siithamini, ni rahisi kuiachia. Wakati ikiwa ni hadithi ninayoipa thamani kubwa, ni vigumu kuiachia, hata kama naielewa waziwazi.

Kazi ya mchakato inazungumzia kujitenga katika awamu ya nne ya mzozo. Katika awamu hii, tunapofahamu kwa kina hali yote ya mzozo, tunaweza kuutatua. Nafikiri hii inaonekana kama hali ya “kujitenga au kuachilia” katika Ubuddha. Hii inamaanisha kujitenga na dhana ya “mimi na vyangu”, tamaa zote za kibinadamu, na kufikia hali tupu ya akili. Ikiwa kweli tunaweza kuachilia, kila kitu katika maisha yetu kitakuwa rahisi zaidi.

Nadhani dhana hizi mbili zinaongelea “umoja” kwa njia tofauti, lakini zina maana ile ile. Kazi ya mchakato inaongelea umoja kwa misingi ya nishati za “U na X”. Vile vyako na visivyo vyako ni wewe. Hatimaye wewe ni sawa na wengine. Wakati Ubuddha unaongelea “kutokuwa na nafsi”. Kwa sababu unapojua kuwa wewe si nafsi, hii inamaanisha kuwa wewe ni sawa na vitu vyote na viumbe wote.

Kuhusu ishara, nadhani ishara zozote zinazoingia katika ufahamu wetu zinapaswa kutueleza ujumbe fulani; hatupaswi kuzipamba ishara hizo, bali kuzipokea kama taarifa. Ni rahisi kupata ujumbe kutoka kwa ishara, hasa ile inayohusiana na hali yako ya hivi karibuni katika maisha yako ya kila siku. Kwa mfano, siku moja nilipokuwa nikipita kwenye gereji, nikakumbuka kwamba nilipaswa kubadilisha mafuta ya injini ya gari miezi michache iliyopita. Lakini nilisahau. Kwa hiyo niliigeuza gari langu ndani ya gereji ili kubadilisha mafuta ya injini ya gari mara moja.

Dhana nyingine ninayoihusisha na neno, “ishara”, ni “kujifinyanga”. Nina uzoefu wa “kujifinyanga” na embe. Siku moja niliona embe lililoiva na kung'aa kwenye jokofu langu, lilinitaka nifanye nini? Nilikumbuka kwamba nililipata chini ya mti wa embe bila mchubuko, jambo ambalo lilikuwa tofauti na embe la kawaida baada ya kuanguka kutoka mti. Bado lilikuwa zuri. Katika imani ya Ubuddha, ninapaswa kumpa mtawa chakula bora zaidi. Iliponivutia tena, nilikumbuka kwamba nilitakiwa kumpa mtawa kwa ajili ya kifungua kinywa asubuhi hiyo. Kwa sababu mama yangu marehemu alipenda sana kula aina hii ya maembe. Sisi, Wabuddha, tunaamini kwamba kumpa mtawa chakula, kunaweza kupeleka chakula kwa wapendwa wetu waliofariki.

Dreambody, katika Ubuddha dalili za mwili hugawanywa katika aina nne kulingana na chanzo: 1) karma kutoka maisha ya zamani, 2) hali ya akili, 3) msimu, na 4) chakula. Wakati Mindell alisema kwamba dalili za mwili ni aina ya uzoefu wa usumbufu kwa mwili halisi, kwa mtazamo wa dreambody.

Wakati nilipokuwa nikijifunza katika kiwango cha kuthibitishwa, suala la dalili za mwili lilikuwa suala muhimu zaidi kwangu. Kwa sababu tatizo lililotokea mara nyingi zaidi katika vikao vya kocha lilikuwa kuhusu dalili zangu za muda mrefu za mwili, yaani pumu yangu. Niligundua kwamba pumu ambayo nimekuwa nayo karibu maisha yangu yote ina uhusiano na uhusiano wangu na mama yangu. Kila mara mama yangu alipohisi kutokuwa na raha, dalili zangu za pumu zilijitokeza.

Tunapozungumzia hali iliyobadilika, kawaida tunafikiria wakati tunapofanya kitu bila kutambua. Kwa maneno mengine, nadhani hali iliyobadilika ni hali ile ile ya trance kama alivyoeleza Mindell katika kitabu chake, Kuota usingizi ukiwa macho, katika hali ile ile tunapofanya tafakari. Hiyo pia ni uzoefu wa pili.

Nina uzoefu wa hali zilizobadilika ninapofanya kazi za nyumbani. Mara moja nilipokata mboga kwa ajili ya kupika na kutazama TV kwa wakati mmoja. Baada ya dakika chache, niligundua kuwa sikuweza kusikia sauti yoyote, ikiwemo ile ya runinga, ingawa mikono yangu bado ilikuwa ikikata mboga. Wakati huo, nilihisi mwepesi, niliyefarijika, mtulivu, utulivu, na amani, bila hisia yoyote. Nilipogundua kilichonitokea, niligundua kuwa nilikuwa katika kutafakari kwa mwendo. Nafikiri hii ni hali yangu iliyobadilika, nikikata mboga, na pia ni uzoefu wa pili na hali ya trance pia.

Nadhani kazi ya mchakato na Ubuddha zote zinaangazia umakini au ufahamu katika maisha ya kila siku kwa maana ile ile. Kwa sababu zote mbili zinaamini kwamba unapokuwa na ufahamu, unaweza kuona uhalisia unaokubalika na ule usiokubalika. Kwa mfano, katika Ubuddha tunaweza kusema kwamba kila kitu tunachoona ni udanganyifu. Kwa sababu tunaweza kuona kuibuka, kuwepo na kupita kwa kitu hicho. Tunaweza kuona tamaa zetu za kibinadamu zikijitokeza kabla hatujafanya chochote kwa ajili yetu wenyewe, kama paka mwenye kasi anavyomkamata flirt.²⁶.

Kuhusu kutafakari, katika kazi ya ndani ya Process Work, tunatumia tafakari ya mwendo kama lango la kuingia katika ulimwengu wa ndoto, ili kufikia kiini cha mwendo huo. Wakati huo huo, katika Ubuddha, kutafakari ni zana muhimu ya kufikia Nirvana. Kwa kawaida tuna malengo makuu mawili ya kutafakari: Samatha-kwa ajili ya umakinifu, na Vipassana-kwa ajili ya mwamko. Kwa hivyo nadhani dhana hizi mbili zina mtazamo sawa kuhusu kutafakari. Kwa sababu Vipassana inaweza kutufikisha kwenye kiini cha mambo. Kwa mtazamo wangu, nadhani tunapofanikiwa kutafakari katika hali ya mzimu, akili zetu zitakuwa karibu na hali ya utupu. Kisha nyanja zetu za nishati zitafunguka kupokea taarifa yoyote kama chembechembe zinazokuja kwenye nyanja zetu za nishati, ambazo ni hisia zetu za ndani.

Hata hivyo, ningependa kushiriki mawazo yangu kuhusu ngazi tatu za uhalisia katika kazi ya mchakato na mafunzo matatu katika Ubuddha, yaani maadili-mkusanyiko-hekima. Kwa sababu maadili ni kanuni ya msingi ya kuwajibika kwa tabia za binadamu, yanayotokea katika maisha ya kila siku au uhalisia wa makubaliano. Wakati mkusanyiko ni hali ya akili ya kuzingatia kitu kingine, ambacho kipo katika ulimwengu wa ndoto. Hatimaye, hekima inaweza kutokea wakati akili zetu ziko katika hali ya utupu. Katika hali hii, tunaweza kuona kutokea, kuwepo, kupita na kutokuwa na nafsi kwa vitu, jambo linalotuletea hekima au taarifa katika kiwango cha kiini.

Kwa sababu mimi ni Mbudha, nimesikia kuhusu kutafakari tangu nilipokuwa mtoto. Wakati huo, ilikuwa vigumu kukutana na watawa wanaofundisha kutafakari. Mafundisho ya Theravada yalinifanya nifikirie kwamba, nikifanya mazoezi ya kutafakari kwa kina, siwezi kuishi nyumbani au kazini na ushindani. Nilipaswa kuwa peke yangu, vinginevyo ningeweza kupata mgongano na maisha yangu ya kila siku. Hivyo kabla ya kujiunga na chuo kikuu, niliacha kutafuta mwalimu wa kutafakari, na nilitafakari ili kuleta utulivu akilini mwangu katika maisha ya kila siku.

Nimezoea tu kutafakari kwa kutembea, hivyo ninapofanya zoezi langu la kazi ya ndani kwa kusogeza mikono, sielewi jinsi mwendo wa mkono au mwili unavyonileta kwenye kiini cha mwendo huo. Kwa sababu lengo langu la kutafakari kwa kutembea ni kuzingatia na kutuliza akili yangu. Baada ya kujifunza kazi ya mchakato, ikiwa ningependa kufanya mazoezi ya kuwa karibu na uhalisia usiokubalika kwa wengi, ni muhimu kufanya mazoezi ya kutafakari. Ninapofanya mazoezi ya kutafakari mara kwa mara, nagundua kuwa nina ufahamu zaidi na niko mtulivu zaidi.

Kwa mtazamo wangu, nadhani kazi ya mchakato na Ubuddha zote zina thamani kwa uzoefu wa moja kwa moja wa wanafunzi katika kazi zao za ndani. Kwa mazoezi ya kutafakari katika Ubuddha, unahitaji mshauri wa kutafakari, na pia unahitaji kocha wako akuongoze kufanya kazi yako ya ndani katika kazi ya mchakato, ili kuchunguza kinachotokea wakati wa kujifunza kwako. Ingawa nimekuwa nikijifunza kazi ya mchakato kwa miaka mingi, mara nyingi nahitaji kocha wangu aniongoze ninapofanya kazi yangu ya ndani. Kwa sababu ni suala tata maishani mwangu, uzoefu wa kocha wangu hunisaidia kupata kiini kwa urahisi.

Kuhusu mwamko, kwa ujumla Wabudha hufikiria mahali pa milele, lililogawanyika, bila kuzaliwa tena. Kwa maneno mengine, hii inaweza kuwa tu hali ya akili ya kujitambua. Tukifikiria hivi, inamaanisha kwamba sote tunaweza kufikia hali hii, kulingana na hali yetu ya akili. Kwa upande mwingine, tukifikiria mahali pa milele lililo mbali sana kufikiwa, hii inaweza kutufanya tuhisi kukata tamaa kufikia hapo.

Kwa kuwa nadhani mwamko ni hali ya kufikia hekima yangu ya ndani au kupata uzoefu wa kiini cha vitu, napenda sana kufanya kazi yangu ya ndani. Kazi ya ndani ni njia rahisi ya kupata kiini cha vitu mwenyewe kwa kutumia mwendo wa mikono, ikiwa ni pamoja na mazoezi ya spoti ya dunia. Mazoezi ya spoti ya dunia ni mazoezi yanayonipa nguvu ninapohisi kuchoka.

Kutoka kwa dhana hizi mbili, nadhani zina maana sawa ya mwamko. Hiyo ndiyo njia ya kufanya ukweli wa dunia na kutokuwa na uhakika kwa vitu kuwa vilevile vinavyoweza kueleweka. Kwa sababu katika kiwango cha asili kisicho na utofauti katika kazi ya mchakato ni hali ile ile kama hali ya kutokuwa nafsi katika Ubuddha, ambapo sisi na vitu ni umoja usio na mgawanyiko.

Kazi ya mchakato na Ubuddha zote zina mtazamo uleule wa hali ya kutokuwa na nafsi. Hii ina maana kwamba maisha yetu ni ya muda mfupi. Yanabadilika kila wakati, hasa majukumu, mahusiano, na kadhalika. Kwa mfano, uhusiano kati ya rafiki yangu mmoja, M, na mimi. M alikuwa afisa wa serikali aliyeunga mkono viumbe vilivyobadilishwa kijenetiki (GMOs), wakati mimi nilikuwa mwanaharakati aliyepigania kupinga GMOs. Katika semina kuhusu GMOs tulikuwa pande tofauti, lakini bado ni marafiki katika mkutano wa kuungana tena.

Uzoefu wangu binafsi wakati wa kuandika tasnifu hii.

Kwanza kabisa, ningependa kukumbuka uzoefu wangu baada ya kuanza kujifunza na DDI, kuna mambo mengi yanayobadilika ndani yangu. Kwa ujumla, naweza kupanga ratiba yangu ya kila siku, na kuifuata kikamilifu. Lakini baada ya kujifunza, siwezi kufuata ratiba yangu ya kila siku. Naweza tu kupanga kwa makadirio kile ningependa kufanya kila siku bila matarajio. Kwa sababu kutakuwa na mambo yasiyotarajiwa yanayovuruga ratiba yangu ya kila siku karibu kila siku. Wakati huo huo, kutakuwa na muda wa ziada kila siku wa kufanya ninachopenda bila matarajio. Hii inaonekana kama “kuendana na mtiririko”, au “kuwepo katika wakati uliopo” katika Ubuddha, kwa kweli. Kwa sababu kupanga au kuwa na matarajio kunanifanya nisiwe katika wakati uliopo. Ninapopuuza mawazo yangu au mipango, naweza kuwa katika wakati uliopo kikweli, na hisia ya ndani itanisaidia kufanya mambo mengi katika maisha yangu ya kila siku kama “kuendana na mtiririko”. Kila ninapokataa ishara za ghafla au zinazomweka za kufanya kile ninachotaka kufanya, kutatokea usumbufu. Hiyo ni tofauti na ninapofuata ishara hizo, kwa sababu naweza kufanya kila kitu kwa urahisi katika muda mfupi. Hii inanifanya kuwa na muda zaidi wa mapumziko siku hiyo.

Kila ninapokuwa na kikao cha kocha, ninajisikia msisimko mkubwa ninapopata ujumbe muhimu kutoka kwa mazoezi yangu ya kazi ya ndani. Hii hunifanya nijisikie furaha, msisimko, na ufahamu kwamba hekima yangu ya ndani au hisia za ndani na mwili wangu ni muhimu sana. Kwa sababu sijawahi kujua kwamba mwili wangu unaweza kuhifadhi mawazo na hisia zangu zote na kuchunguza kupitia dalili za kimwili. Zaidi ya hayo, zoezi la spoti ya ardhini hunifanya nitambue kwamba hekima yangu ya ndani haiko mbali kama dini inavyoniambia. Lakini iko ndani yangu. Inahitaji nifanye mazoezi ya kutambua ishara zinazoingia kutoka kila njia, ili niweze kufikia hekima yangu ya ndani mwenyewe. Hizi njia ni njia katika kazi ya mchakato (usikivu, kuona, mwendo wa mwili, hisia za mwili, mahusiano, na ulimwengu) na dhana za Ubuddha (kuona, kusikia, kunusa, kuonja, kugusa, na kutambua) pia.

Wakati nikiiandika tasnifu hii, niligundua kuwa baadhi ya tabia zangu zilibadilika. Kwa mfano, kwa kawaida ninapofanya kitu kwa umakini, yaani kuandika ripoti, nitafanya hivyo bila kupumzika. Lakini katika kipindi hiki, nililazimika kupumzika mara nyingi katika mchakato mzima. Ikiwa nitashikilia kutochukua mapumziko, lazima nilale usingizi mfupi siku nzima, na siwezi kusoma vitabu vyovyote kuhusu tasnifu. Ninapofuata ishara za mwili wangu za kuchukua mapumziko, nitachukua mapumziko kwa muda mfupi na nitapata mawazo baada ya mapumziko.

Zaidi ya hayo, nahisi kama ninatekeleza Dhamma. Nahisi utulivu na utulivu zaidi kuliko kawaida. Kwa mfano, nilipogundua kwamba rafiki yangu mmoja alikuwa akimnyanyasa mtu mwingine aliyemtolea huduma fulani. Kawaida nahisi hasira kwa rafiki yangu kwa masaa machache. Lakini katika hali hii, nilihisi sina upendeleo kuhusu tabia ya rafiki yangu. Kwa sababu nilifikiri kwamba hii ni tabia yake mwenyewe, sikuwa na haja ya kuwa na wasiwasi kuhusu tabia yake. Mimi ni shahidi tu wa tabia yake.

Pia nagundua mabadiliko katika hisia za mwili wangu. Nimekuwa na matatizo ya tumbo, ikiwa sitapata chakula kwa wakati. Lakini naweza kula kuchelewa kwa dakika 30-60. Lakini wakati huu, ninapohisi njaa kidogo, lazima nipate chakula ndani ya dakika 5-10, hasa kwa kifungua kinywa. Vinginevyo nitapata maumivu ya kichwa, na shinikizo langu la damu litaongezeka baadaye. Mwisho, lazima nilale usingizi wa mchana kwa masaa machache. Kuhusu chakula, ikiwa kuna monosodium glutamate (MSG) nyingi sana kwenye chakula, nitapata mzio mara moja.

Hisia za mwili wangu ni nyeti zaidi kuliko kawaida kiasi kwamba siwezi kuzipuuza zinaponieleza kitu. Kwa upande mmoja, hii ni nzuri kwangu kuwa na ufahamu zaidi wa hisia za mwili wangu. Lakini kwa upande mwingine, hii inaweza kuwa tatizo kwangu ikiwa siko nyumbani. Kwa hivyo, lazima nifuatilie hisia za mwili wangu kwa undani zaidi ili kurekebisha maisha yangu mapya na mwili wangu nyeti.

Suala jingine linahusu uhusiano wangu na B (jina la utani), mmoja wa marafiki zangu. Kwa kawaida huwa na uhusiano mzuri na B. Lakini siku hizi, ninapomuomba B afanye kitu kwa ajili yangu, anafanya kama kawaida, lakini nahisi ana kitu dhidi yangu. Hii inanifanya nipate maumivu ya kichwa na nijisikie vibaya kupumzika mchana kwa siku nyingi. Ninapobadilisha umbo kuwa yeye, nagundua kwamba ananichukia wivu. Mara nyingi ninapogundua mtu ananichukia wivu, siwezi kumuelewa ingawa naelewa kwa nini ananichukia wivu. Katika kazi ya mchakato, hii inamaanisha kwamba nina upungufu kuhusu wivu. Nadhani upungufu wangu ni, “Nadhani wivu ni jambo baya”. Nikihisi wivu, nitahisi huzuni na kutojisikia vizuri. Kwa hivyo, ninajaribu kutomhisi wivu mtu mwingine yeyote, na kwa kawaida nawawasamehe wote wanaonihukumu wivu. Kwa sababu kwa kweli ninahofia “sheria ya karma”. Sitaki kufanya mambo mabaya, kwa sababu sitaki kupokea mambo mabaya kurudi. Kuhusu wivu, nadhani kwamba tabia yangu inapaswa kuwa nishati-X ya mtu anayeniwazia wivu. Nishati hii-X ni utambulisho ambao angependa kuwa nao, lakini hawezi. Kwa hivyo anapoyaona haya katika mimi, ananiwazia wivu.

Akili ya mchakato: Processmind ni akili nyembamba ambayo sote tunaweza kuihisi katika kiwango cha undani wa ukweli au hekima ya uwanja unaotuzunguka. Processmind ni sehemu yetu ya ndani kabisa, inayohusiana na sehemu ya miili yetu na nguvu ya eneo la dunia, ambayo inajua jinsi na lini kutusogeza katika mwelekeo fulani. Ni uwanja wa nguvu usioonekana unaosogeza na kupanga miili yetu na taswira za ndoto kwa njia zenye maana. Ni nafasi inayozunguka na iliyo kati ya kila kitu. Mara nyingi huleta ufahamu na mbinu za kutatua matatizo ya maisha ambayo huenda usingeweza kuyawazia kutoka katika hali yako ya kawaida ya ufahamu. Iko kila mahali, kwa hivyo huwezi kuwa peke yako katika ulimwengu huu. Processmind ni uzoefu wa “umoja” usio na eneo maalum na huonekana katika ndoto na uhalisia kama utofauti wa vitu vinavyovutia umakini wetu. Katika awamu ya 4 ya mzozo, sote tunaweza kuhisi muunganiko na kitu kisicho na wakati, chenye nguvu, na kisicho na kikomo. Ni uzoefu wa kisaikolojia ulioko nyuma ya dini nyingi.

“Kinachowazuia wanawake mara nyingi ni “utamaduni wa Thai” kuliko “utamaduni wa Ubuddha”. Kwa sababu mafundisho ya Buddha yanasema kwamba “wanawake wanaweza kupewa udhiri”. Lakini katika utamaduni wa Thai, hakuna mwanamke aliyewahi kupewa udhiri.”

-Dhammānandā Bhikkhunī-

Monki wa kike wa kwanza wa Theravada nchini Thailand. Lakini yeye na hekalu lake hawakubaliwi na Baraza Kuu la Sangha la Thailand.

Hitimisho.

“Kila unapokuwa na migogoro na wengine, inamaanisha kuwa una migogoro yako ya ndani.”

-Max Schupach-

Mimi binafsi nadhani kwamba Ubuddha na kazi ya mchakato ni zana muhimu za kujitambua. Ubuddha unasisitiza kusafisha akili yako kutokana na mambo yoyote yanayokutenganisha na kuwa katika wakati uliopo. Wakati kazi ya mchakato inasisitiza uhusiano kati yako mwenyewe na mazingira ili kuwa umoja, pia katika wakati uliopo. Mafundisho ya Ubuddha na ya kazi ya mchakato yote yanatutaka tufuate mtiririko kwa furaha.

Wana lengo kuu moja la kuelewa nafsi na ulimwengu, na kuwepo. Zaidi ya hayo, wanajishughulisha na kutafakari katika aina mbalimbali kama zana muhimu ya mazoezi. Kwa sababu hii inaweza kutusaidia kuwa na ufahamu wa tamaa zetu za kibinadamu na sisi wenyewe. Tukielewa utendaji wa akili zetu, tunaweza kuelewa pia ule wa ulimwengu. Max alisema kwamba kila mgogoro wetu wa nje unatokana na mgogoro wetu wa ndani. Kwa hivyo, tunapofahamu kwamba sisi ni sehemu ya wengine na tuna sehemu nyingi ndani yetu, tutaelewa wengine. Hii hupunguza migogoro ndani yetu na na mazingira yetu. Mbali na mgogoro wetu wa ndani, unatokana na tamaa zetu za kibinadamu na mawazo yanayoshikilia. Ikiwa tunaweza kuelewa uhalisia wa dunia, tunaweza kujitenga na mawazo yetu yanayoshikilia na tamaa zetu za kibinadamu.

Kwa hivyo, kila unapovurugwa na mtu, unarudi ndani yako haraka iwezekanavyo ili kupata nishati yako ya X. Hii itakusaidia kutulia. Wakati wowote unapojisikia usio na raha mwilini, fanya tu kazi yako ya ndani ili kugundua kinachokuvuruga. Kwa sababu hiyo inamaanisha kuwa unapuuzia baadhi ya hisia zako, kisha uzilisha mwili wako. Hiyo inaweza kukufanya ugue haraka kutokana na dalili za mwili wako.

Mwili wako, hisia zako na mawazo yako, roho yako, vyote ni wewe. Ikiwa baadhi ya sehemu zako zitavurugika, utavurugika pia. Hasa mwili wako, rafiki yako wa karibu, huhifadhi kila kitu katika maisha yako kwa alama za mwili.

Ninapenda sana nadharia hizi mbili kwa sababu zote mbili zinahitaji uzoefu binafsi. Ninapenda jinsi ya kufanya kazi ya ndani katika kazi ya mchakato. Nafikiri kiini cha mchakato huu ni hekima zangu za ndani ambazo nina, lakini sijui wala siamini kuwa tayari ninao. Wakati katika Ubuddha, lazima nifanye mema mara ya kwanza, kisha baadaye nitapata mambo mema. Ikiwa ningependa kuwa katika utulivu na umakinifu, lazima nifanye mazoezi ya kutafakari. Nikifanya mazoezi ya kutafakari bila kukoma, naweza kuwa na utulivu wa moyo karibu na kila tukio linalotokea maishani mwangu. Inamaanisha kwamba siwezi kuwa na upendeleo na naweza kujitenga na mambo mengi kwa urahisi.

Katika maisha yangu binafsi, nimetumia Ubuddha kulea akili yangu kwa mafundisho ya jumla ya Buddha. Kwa mfano, 1) ukifanya mema, unapata mema, 2) kila mtu ana njia yake au karma yake, 3) kila kitu hakihakiki, 4) ikiwa ungependa kujikomboa, samehe kila mtu anayekuumiza ili kukata karma zao na wewe, n.k.

Ninapojifunza kazi ya mchakato, naweza kuelewa kwa undani zaidi mifumo ya kila kitu ninachokutana nacho. Kwangu mimi, Ubuddha ni nadharia, ilhali kazi ya mchakato ni jinsi ya kuelewa nafsi yangu na uhusiano wangu na ulimwengu wa ndani na wa nje. Kwa sababu si kila anayefanya mazoezi ya kutafakari hupata ufikiaji wa hisia za ndani katika Ubuddha. Kwa sababu kila mtu ana njia yake mwenyewe, hivyo ana vizuizi tofauti akilini mwake vya kukabiliana navyo. Wengine wanaweza kuvishinda, wengine hawawezi. Hatimaye, tafuta njia yako mwenyewe ya kujifunza kuungana na nafsi yako na ulimwengu, ili kuwe na amani ndani yako na duniani.

Kiambatisho 1

Zoezi la mwendo wa mkono.

• Ninapokuwa na baadhi ya dalili za mwili, napata sifa za dalili yangu.
• Ninaongeza nguvu kwa mhusika huyu kwa mwendo wa mkono wangu.
• Endelea na mwendo kwa dakika chache hadi nipate maneno au ujumbe kutoka kwa mwendo huu.

Kutoka kwenye zoezi hili; dalili ya mwili wangu ni uhalisia wa makubaliano, wakati mwendo wa mkono wangu ni ulimwengu wa ndoto wa dalili hiyo kwa sababu ninazingatia mwendo wa mkono wangu kama tafakari ya mwendo. Mwishowe, ujumbe ninaoupata wakati wa kutafakari ni kiini cha dalili hii.

Kiambatisho cha 2

Zoezi la Eneo la Dunia.

• Kaa kwenye kiti chako ukiwa umejipanga vizuri.
• Funga jicho lako na ujiweke mahali unapopenda zaidi. Ikiwa una maeneo mengi, chagua moja kwa sasa.
• Angalia mazingira yako, mahali hapo ni wapi? Ni nini kinachokuvutia zaidi? Taja jina lake.
• Endelea na mandhari hii kwa muda.
• Badilisha umbo kuwa kile kinachokuvutia zaidi.
• Fikiria kuna mtu mmoja anakuja kwako, wewe mwenye tatizo la wasiwasi, ambaye anahitaji ushauri kutoka kwako.
• Mpe yeye baadhi ya ushauri.
• Rudi kuwa wewe mwenyewe. Fikiria ushauri unaoupata katika maisha yako ya kila siku ya sasa.

Nukuu.

1. https://en.wikipedia.org/wiki/Process-oriented_psychology.
2. Mindell, Arnold. Kiongozi kama mwanamichezo wa sanaa za mapigano. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa 26, 27, 80) San Francisco: Harper. 1992.
3. https://www.aamindell.net/process-work.
4. Phra Phrahmkhuna-abhorana (P. A. Payutto). Kamusi ya Utaalamu wa Ubuddha Toleo la Mkusanyiko wa Nyanja za Utaalamu. Uchapishaji wa 34. (Toleo la Kithai) (ukurasa wa 250) Imechapishwa na Taasisi ya Elimu kwa Amani. พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). Haijabainishwa jina la mchapishaji. 2016. Toleo la PDF. Imechukuliwa kutoka http://www.watnyanaves.net
5. พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). Kamusi ya Utaalamu wa Ubuddha Toleo la Mkusanyiko wa Nyanja za Utaalamu. Uchapishaji wa 34. (Toleo la Kithai) (ukurasa wa 270) Ilichapishwa na Taasisi ya Elimu kwa Amani. พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). Haijabainishwa jina la mchapishaji. 2016. Toleo la PDF. Imechukuliwa kutoka http://www.watnyanaves.net
6. https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98 (The history of Buddhism).
7. https://pantip.com/topic/36164928.
8. https://pantip.com/topic/33417965.
9. https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%99
10. Phra Phrahmkhuna-abhorna (P. A. Payutto). Kamusi ya Uislamu ฉบับ Mkusanyiko wa Nyanja za Uislamu. (Toleo la Kithai) (ukurasa wa 173) Toleo la 34. Imechapishwa na Wakfu wa Elimu kwa Amani. พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). Haikutajwa jina la mchapishaji. 2016. Toleo la PDF. Imechukuliwa kutoka http://www.watnyanaves.net
11. Mindell, Arnold. Kuota Ndoto Ukiwa Umeamka: Mbinu za Kuota Ndoto Zilizo Wazi kwa Masaa 24. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 28, 31) Hampton Roads Publishing Company, Inc. 2000. Toleo la PDF.
12. Mindell, Arnold. Mwanafunzi wa Mtengeneza Ndoto. Kutumia Hali Zilizoongezwa za Ufahamu Kutafsiri Ndoto. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 6, 26, 31) Hampton Roads Publishing Company, Inc. 2001.
13. Mindell, Arnold. ProcessMind: Mwongozo wa Mtumiaji wa Kuungana na Akili ya Mungu. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 18, 29, 38, 51) Quest Books, Theosophical Publishing House, Wheaton, IL. 2010.
14. Mindell, Arnold. Mwanafunzi wa Mtengeneza Ndoto. Kutumia Hali Zilizoongezwa za Ufahamu Kutafsiri Ndoto. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 10, 21, 77) Hampton Roads Publishing Company, Inc. 2001.
15. Mindell, Arnold. Mafunzo ya Pili ya Kiongozi. Kwa Maisha Yako na Dunia Yetu. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 192) Gatekeeper Press, Columbus, Ohio. 2019.
16. Phra Bhavanawisalamethi V. (Prasedh Montrasewi). Kuinua hali ya jhana hadi vipassanā kulingana na mazoezi ya anapanasati. (Toleo la Kithai) (ukurasa wa 62, 89) Imehakikiwa na Samdech Phra Puthachinwong (Samnak Uposamamahatera P.Th.9, M.A., Ph.D.) Pranyu Sasan Thai Printing. 2019. Toleo la PDF. Imechukuliwa kutoka https://digital.lib.ru.ac.th.
17. Phra Bhavanawisalamethi V. (Praseert Montrasewi). Kuinua hali ya jhana hadi vipassanā kulingana na mazoezi ya anapanasati. (Toleo la Kithai) (ukurasa wa 144) Imehakikiwa na สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (สมศักดิ์ อุปสมมหาเถระ ป.ธ.9, M.A., Ph.D.) Pranyu Sasan Thai Printing. 2019. Toleo la PDF. Imechukuliwa kutoka https://digital.lib.ru.ac.th.
18. Mindell, Arnold. Mzozo: Hatua, Majukwaa, na Suluhisho. Kwa Ndoto Zetu na Mwili, Mashirika, Serikali, na Sayari. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa xiii–xix) CreateSpace Jukwaa Huru la Uchapishaji, North Charleston, SC. 2017.
19. Mindell, Arnold. Kujiendeleza peke yako. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 63) Lao Tse Press, Portland, Oregon. 2002.
20. Mindell, Arnold. ProcessMind: Mwongozo wa Mtumiaji wa Kuungana na Akili ya Mungu. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 43) Quest Books, Theosophical Publishing House, Wheaton, IL. 2010.
21. Mindell, Arnold. Mafunzo ya Pili ya Kiongozi. Kwa Maisha Yako na Dunia Yetu. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 195) Gatekeeper Press, Columbus, Ohio. 2019.
22. Mindell, Arnold. Mzozo: Hatua, Majukwaa, na Suluhisho. Kwa Ndoto zetu na Mwili, Mashirika, Serikali, na Sayari. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 5, 13, 103) CreateSpace Jukwaa Huru la Uchapishaji, North Charleston, SC. 2017.
23. https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1
24. Mindell, Arnold. Mafunzo ya Pili ya Kiongozi. Kwa Maisha Yako na Dunia Yetu. (Toleo la Kiingereza) (uk. 180) Gatekeeper Press, Columbus, Ohio. 2019.
25. Mindell, Arnold. Mafunzo ya Pili ya Kiongozi. Kwa Maisha Yako na Dunia Yetu. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 204) Gatekeeper Press, Columbus, Ohio. 2019.
26. Mindell, Arnold. Mwanafunzi wa Mtengeneza Ndoto. Kutumia Hali Zilizoongezwa za Ufahamu Kutafsiri Ndoto. (Toleo la Kiingereza) (ukurasa wa 127) Hampton Roads Publishing Company, Inc. 2001.

“Furaha, mateso, na kila kitu husababishwa na matendo ya mtu mwenyewe.”

“Wabudha wanaamini kabisa katika sheria ya Karma: ‘Matendo mema huleta matokeo mazuri, matendo mabaya huleta matokeo mabaya.’

“Vitu vyote viko chini ya sheria ya asili.”

“Asili ni ya haki; hubaki jinsi ilivyo kila wakati.”

Buddha alisema: “Yeye anayeona Dhamma, anaona Buddha. Yeye anayeona Buddha, anaona Dhamma. Yeye aliyepata Dhamma, amepata Buddha.”

“Upendo na wema ndio vyombo muhimu zaidi.”

“Furaha ya kweli ni kuishi kwa kiasi.”

“Furaha ya kweli hutokana na akili tulivu, isiyo na uchafu.”

“Chanzo cha mateso kiko ndani ya mtu mwenyewe, si mahali pengine popote.”

-Panyananda Bhikkhu-